آموزش موسیقی در ایران به عنوان یکی از حوزههای کلیدی در نظام آموزشی کشور، نیازمند بازنگری بنیادین است. در شرایطی که تحولات جهانی و فناوریهای نوین روندی سریع دارند، برنامههای آموزشی دانشگاهها باید بهروز و همگام با نیازهای معاصر طراحی شوند. علاوه بر این، توجه به ایجاد واحدهای میانرشتهای و تقویت مهارتهای عملی و پژوهشی، میتواند زمینهساز پرورش دانشجویانی خلاق و مستقل باشد.
به گزارش خبرواژه به نقل از ایسنا، علیرضا سوری، کارشناس موسیقی، در مقالهای با عنوان «آموزش موسیقی در دانشگاههای ایران: آیا سرفصلها با زمانه همراه هستند؟»، به تحلیل وضعیت آموزش موسیقی در دانشگاههای ایران پرداخته و بر لزوم بازنگری این سیستم تأکید کرده است. به گفته او، آموزش موسیقی در کشور با چالشهایی ساختاری و محتوایی مواجه است که نیازمند بازسازی و بهروزرسانی است.
چالشهای آموزشی و نیاز به نوآوری
سوری معتقد است که برنامههای درسی و سرفصلهای ارائهشده در دانشگاههای ایران، علیرغم گذشت چند دهه از طراحی اولیه، هنوز با نیازها و تحولات علمی و تکنولوژیک موسیقی جهانی هماهنگ نشدهاند. این شکاف بین آموزش موسیقی و تحولات جهانی، ریشه در فقدان بازنگری مستمر برنامههای آموزشی و عدم پیوند آن با پژوهشهای میانرشتهای دارد. بهعلاوه، آموزش موسیقی در بسیاری از دانشگاهها بیشتر بر مباحث تئوریک متمرکز است و در این بین، موضوعاتی چون موسیقی معاصر، موسیقی دیجیتال، و پژوهشهای میانرشتهای، اغلب به حاشیه رانده شدهاند.
عدم همگامی با تحولات جهانی
یکی از مهمترین مشکلات در آموزش موسیقی در ایران، تمرکز بیش از حد بر نظریههای سنتی و موسیقی کلاسیک است. بسیاری از دانشگاهها بر دروس تئوری موسیقی، هارمونی، سازشناسی، سلفژ و تاریخ موسیقی کلاسیک تأکید دارند، در حالی که دیگر جنبههای مهم موسیقی معاصر و فناوریهای نوین اغلب بهطور محدود یا کاملاً غایباند. این نقص باعث شده که دانشجویان نتوانند خود را با دنیای واقعی موسیقی معاصر وفق دهند.
ضرورت توسعه رویکرد میانرشتهای
در دانشگاههای پیشرفته جهان، موسیقی بهعنوان یک زمینه میانرشتهای تدریس میشود که بهطور همزمان با فناوری، روانشناسی، فلسفه و علوم شناختی ارتباط برقرار میکند. اما در ایران، این رویکرد هنوز به صورت سیستماتیک وجود ندارد. سوری اشاره میکند که دانشجویان باید مهارتهای اجرایی و تئوریک را همراه با درک عمیق از فرآیندهای شناختی و تجربه شنیداری بیاموزند. تنها در این صورت است که میتوانند در دنیای امروز موسیقی بهعنوان خالق و پژوهشگر نقشآفرینی کنند.
آموزش عملی و مهارتهای فناورانه
در بسیاری از دانشگاههای ایران، متأسفانه ابزارهای نوین تدریس مانند نرمافزارهای تولید موسیقی و تحلیل دادههای موسیقایی به درستی در برنامههای آموزشی گنجانده نشدهاند. این مسئله نه تنها به دلیل ضعف اساتید، بلکه به علت ساختار قدیمی و غیرانعطافپذیر برنامهریزی آموزشی است. به همین دلیل، دانشگاهها در آموزش موسیقی نتوانستهاند با نیازهای روز همگام شوند و بسیاری از استعدادهای خلاق در این محیطها پرورش نیافتهاند.
راهکارهای پیشنهادی برای اصلاح نظام آموزشی
سوری به این نتیجه میرسد که اصلاح نظام آموزش موسیقی در ایران نه تنها ضروری است، بلکه باید در سرفصلها و محتواهای درسی، واحدهای میانرشتهای و تقویت مهارتهای عملی و فناورانه گنجانده شود. این اصلاحات، تنها از طریق ترکیب مهارتهای موسیقایی، خلاقیت، پژوهش و فناوری میتواند دانشجویان را برای ایفای نقش فعال در دنیای موسیقی معاصر آماده سازد.
با توجه به این مطالب، بازنگری در نظام آموزشی موسیقی ایران نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است تا بتوانیم به تحولات فرهنگی، اجتماعی و فناوریهای جدید پاسخ دهیم و آیندهای پویا و نوآور در عرصه موسیقی کشورمان بسازیم.
📌 برای اطلاعات بیشتر درباره آموزش موسیقی و تحولات جهانی، به سایت خبرواژه مراجعه کنید.
