با فرارسیدن ماه رمضان، بسیاری از افراد به دنبال راههایی برای حفظ سلامتی و بهبود عملکرد ذهنی خود هستند. یکی از پرسشهای رایج این است که آیا روزه واقعاً حافظه را تقویت میکند یا نه. بر اساس دیدگاههای طب سنتی و توصیههای تغذیهای، روزهداری میتواند بر حافظه و تمرکز تأثیرگذار باشد، البته به شرط رعایت اصول تغذیه و مزاجشناسی. در این مقاله از خبر واژه، به بررسی تأثیر روزه بر حافظه، مزاج گرم و خشک، و راهکارهای عملی برای حفظ سلامت در ماه رمضان میپردازیم.
تاثیر روزه بر حافظه
یکی از باورهای قدیمی طب سنتی این است که کندذهنی و ضعف حافظه ناشی از رطوبتهای مغزی است. روزه با کاهش این رطوبتها میتواند به تقویت حافظه کمک کند. اما نکته مهم این است که اثر مثبت روزه بر حافظه تنها زمانی رخ میدهد که فرد از نظر تغذیه و مصرف مایعات در طول روزهداری مراقبت کند. افت قند خون یا فشار پایین میتواند باعث کاهش تمرکز، ضعف حافظه و حتی تندخویی شود.
چرا مزاج اهمیت دارد؟
روزۀ ماه رمضان دارای مزاج گرم و خشک است. افرادی که مزاج گرم و خشک دارند، مانند افراد صفراوی، در اثر روزهداری ممکن است دچار خشکی پوست، یبوست و افزایش حرارت بدن شوند. برای پیشگیری از این مشکلات، رعایت تغذیه متعادل و مصرف مناسب مایعات و سبزیجات اهمیت زیادی دارد.
توصیههای تغذیهای برای مزاج گرم و خشک
برای کاهش خشکی و گرمی ناشی از روزهداری، به خصوص در افراد دارای مزاج گرم و خشک، میتوان از راهکارهای زیر استفاده کرد:
- پس از افطار تا هنگام خواب، مصرف میوهها و سبزیجات خنک مانند کاهو، خیار و مرکبات.
- نوشیدن یک لیوان عرقیات خنک مانند کاسنی یا شاتره.
- استفاده از خاکشیر، آبلیمو و آبآلبالو برای رفع تشنگی و کمآبی بدن.
- یک قاشق چایخوری تخم خرفه در آب یا عرقیات در وعده سحر برای حفظ رطوبت بدن.
سبزیها و وعده سحر
سبزیهای تند مانند تره، ترخون و پیازچه میتوانند حرارت بدن را افزایش دهند. بنابراین توصیه میشود این نوع سبزیها در وعده سحر حذف شده و جایگزین آنها کاهو و سالاد شود. البته مصرف سبزیهای تند بین افطار تا خواب منعی ندارد و میتوان از خواص آنها بهره برد.
نوشیدنیها و غذاهای مناسب افطار و سحر
برای افطار، مصرف شربت سکنجبین تهیه شده با آب معمولی و در حجم مناسب توصیه میشود. این نوشیدنی مزاج متعادلی دارد و برای آماده کردن معده جهت پذیرش غذای بعدی بسیار مناسب است. همچنین بهتر است از غذاهای سنگین و حاوی روغن زیاد، حبوبات پرچرب، پیاز و نعناداغ پرهیز شود. این اقدامات به کاهش مشکلات گوارشی و حفظ انرژی بدن کمک میکنند.
یبوست و پرهیز از ملینها در وعده سحر
مزاجهای گرم و خشک به یبوست حساس هستند. بهترین راهکار این است که از مصرف ملینها، مسهلها و مدرها در وعده سحر خودداری شود و در صورت لزوم، ملینهای ضعیف میتوانند به پیشگیری از یبوست کمک کنند. راهکارهای طب سنتی برای رفع یبوست شامل پرهیز از گرمیجات، غذاهای شور و سرخکردنی و مصرف کاهو، خیار، آلو و انجیر خشک است. به عنوان مثال، خیس کردن پنج عدد آلو بخارا و دو عدد انجیر خشک در یک فنجان آب از شب قبل و مصرف آن در وعده سحر میتواند برای اکثر مزاجها مناسب باشد.
راهکارهای تقویت حافظه در روزهداری
برای بهرهمندی از اثر مثبت روزه بر حافظه، رعایت نکات زیر مفید است:
- بعد از افطار، مصرف دمنوشهای سنبلهطیب یا گلگاوزبان برای آرامش اعصاب و بهبود تمرکز.
- تأمین میزان کافی مایعات و الکترولیتها در طول روز و وعده سحر.
- مصرف غذاهای سبک و هضم آسان در وعده افطار و سحر.
- پرهیز از مصرف غذاهای پرچرب و سرخشده که باعث افزایش حرارت و سنگینی معده میشوند.
جمعبندی
روزه میتواند حافظه را تقویت کند، اما این اثر تنها زمانی رخ میدهد که تغذیه مناسب و رعایت مزاج شناسی در طول ماه رمضان انجام شود. افرادی که مزاج گرم و خشک دارند باید از سبزیهای تند در وعده سحر پرهیز کرده و از میوهها، سبزیجات خنک و نوشیدنیهای مناسب استفاده کنند. رعایت این اصول باعث حفظ انرژی، سلامت بدن و تقویت حافظه در طول روزهداری خواهد شد.
با رعایت توصیههای فوق، ماه رمضان نه تنها فرصتی برای تقویت روح و جسم است، بلکه میتواند تاثیر مثبتی بر سلامت ذهن و حافظه شما نیز داشته باشد.
