چرا مرغ و گوشت را نباید شست؟ این سؤال شاید برای بسیاری از افراد عجیب باشد، زیرا سالها تصور میشد شستن مواد غذایی خام پیش از پخت، نشانه رعایت بهداشت است. اما تحقیقات جدید در حوزه سلامت و ایمنی مواد غذایی نشان میدهد شستن مرغ و گوشت خام نهتنها کمکی به از بین رفتن باکتریها نمیکند، بلکه میتواند خطر آلودگی را در آشپزخانه افزایش دهد. در واقع، موضوع شستن مرغ و گوشت (Washing Raw Chicken and Meat) به یکی از بحثهای مهم در علم تغذیه و ایمنی غذا تبدیل شده است.
بر اساس گزارش منتشرشده توسط «خبرواژه»، بسیاری از عادتهای قدیمی در آشپزی نیاز به بازنگری دارند. در ادامه به بررسی علمی این موضوع میپردازیم که چرا مرغ و گوشت را نباید شست و چه مواد غذایی دیگری نیز با شستن نادرست، کیفیت یا سلامت خود را از دست میدهند.
چرا شستن مرغ خطرناک است؟
مرغ خام ممکن است حامل باکتریهای بیماریزا باشد. یکی از شناختهشدهترین این باکتریها :contentReference[oaicite:0]{index=0} (سالمونلا) است که میتواند باعث مسمومیت غذایی، اسهال شدید، تب و دلدرد شود.
بسیاری از افراد تصور میکنند با شستن مرغ زیر آب، این باکتریها از بین میروند. اما واقعیت این است که آب قادر به نابودی سالمونلا نیست. در عوض، قطرات آب آلوده هنگام شستوشو به اطراف پخش میشوند و میتوانند سینک، شیر آب، سطح کابینت، ظروف و حتی لباس شما را آلوده کنند. این پدیده «آلودگی متقاطع» نام دارد و یکی از مهمترین عوامل انتقال بیماریهای غذایی در آشپزخانه است.
راهحل صحیح چیست؟
تنها راه مطمئن برای از بین بردن باکتریهای مرغ، پخت کامل آن در دمای مناسب است. حرارت بالا در حین پخت، سالمونلا و سایر میکروارگانیسمهای خطرناک را از بین میبرد. بنابراین بهجای شستن مرغ، کافی است آن را مستقیماً بپزید و از تماس آن با سایر مواد غذایی خام جلوگیری کنید.
چرا گوشت قرمز را نباید شست؟
در مورد گوشت قرمز نیز شرایط مشابه است. شستن گوشت باعث از بین رفتن باکتریها نمیشود و فقط احتمال پخش آنها در محیط آشپزخانه را افزایش میدهد. علاوه بر این، شستن گوشت میتواند بافت سطحی آن را تغییر دهد و کیفیت پخت را تحت تأثیر قرار دهد.
اگر نگران رطوبت سطح گوشت هستید، بهترین کار این است که پیش از پخت، آن را با دستمال کاغذی تمیز خشک کنید. سپس دستهای خود را با آب گرم و صابون بشویید تا احتمال انتقال آلودگی کاهش یابد.
تخممرغ؛ چرا نباید قبل از مصرف شسته شود؟
پوسته تخممرغ دارای یک لایه محافظ طبیعی است که از نفوذ باکتریها به داخل آن جلوگیری میکند. در بسیاری از کشورها، روی تخممرغ مادهای محافظ اضافه میشود تا ایمنی آن افزایش یابد. شستن تخممرغ میتواند این لایه محافظ را از بین ببرد و راه ورود میکروبها را باز کند.
به همین دلیل توصیه میشود تخممرغ را تنها در صورت نیاز و درست پیش از مصرف بشویید، نه از قبل و برای نگهداری طولانیمدت.
ماکارونی؛ یک اشتباه رایج
برخی افراد عادت دارند ماکارونی را پیش یا پس از پخت بشویند. اما شستن ماکارونی باعث از بین رفتن نشاسته سطحی آن میشود. این نشاسته نقش مهمی در چسبیدن سس به پاستا دارد. اگر قصد تهیه یک غذای گرم با سس دارید، هرگز ماکارونی را نشویید.
تنها در صورتی که بخواهید از ماکارونی برای سالاد یا سرخکردن استفاده کنید، میتوانید پس از پخت آن را با آب سرد آبکشی کنید.
قارچ؛ جذبکننده آب
قارچ ساختاری اسفنجی دارد و بهسرعت آب را جذب میکند. اگر آن را برای مدت طولانی زیر آب بگیرید یا در آب خیس کنید، بافت نرم و طعم طبیعی آن از بین میرود. بهترین روش تمیز کردن قارچ، شستوشوی سریع و سپس خشک کردن فوری با دستمال کاغذی است.
آلودگی متقاطع چیست و چرا اهمیت دارد؟
آلودگی متقاطع زمانی رخ میدهد که میکروبها از یک ماده غذایی خام به سطوح یا مواد غذایی دیگر منتقل شوند. برای مثال، اگر مرغ خام را در سینک بشویید و سپس بدون ضدعفونی کردن سینک، سبزیجات را در همان محل قرار دهید، احتمال انتقال باکتری بسیار بالا خواهد بود.
برای پیشگیری از این مشکل:
- از تخته برش جداگانه برای گوشت و سبزیجات استفاده کنید.
- پس از تماس با گوشت خام، دستها را با آب گرم و صابون بشویید.
- سطوح آشپزخانه را با مواد ضدعفونیکننده تمیز کنید.
- گوشت و مرغ خام را در طبقه پایین یخچال نگهداری کنید.
جمعبندی: بهداشت واقعی یعنی پخت صحیح، نه شستن
اگرچه شستن بسیاری از مواد غذایی مانند میوه و سبزیجات ضروری است، اما در مورد گوشت و مرغ خام این کار نهتنها مفید نیست، بلکه میتواند خطرناک باشد. پاسخ علمی به این پرسش که «چرا مرغ و گوشت را نباید شست؟» این است که آب قادر به حذف باکتریها نیست و فقط آنها را پخش میکند.
رعایت اصول صحیح پخت، جداسازی مواد غذایی خام و شستوشوی کامل دستها، بهترین راه برای حفظ سلامت خانواده است. با اصلاح این عادت ساده در آشپزخانه، میتوانید خطر ابتلا به مسمومیتهای غذایی را به میزان قابلتوجهی کاهش دهید.
