به گزارش خبرواژه، معاون بهداشت وزارت بهداشت با تأکید بر ضرورت حرکت از رویکرد فردمحور و خانواده‌محور به سمت سلامت روان محله‌محور اعلام کرد که دانشگاه‌های علوم پزشکی مسئول هدایت برنامه‌های سلامت روان در مناطق مختلف کشور هستند و سایر دستگاه‌ها نیز باید با هماهنگی این دانشگاه‌ها در ارتقای سلامت روان جامعه مشارکت کنند.
علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در گردهمایی مدیران و رؤسای گروه‌های سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه‌های علوم پزشکی که به مناسبت هفته سلامت روان برگزار شد، بر ضرورت توجه هم‌زمان به عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی و محیطی مؤثر بر سلامت روان تأکید کرد.
حرکت از خانواده‌محوری به سلامت روان محله‌محور
رئیسی با اشاره به تغییر رویکرد نظام‌های سلامت در دهه‌های گذشته گفت: با گسترش واکسیناسیون و کنترل بسیاری از بیماری‌های واگیر، توجه نظام سلامت بیش از گذشته به بیماری‌های غیرواگیر، پیشگیری و عوامل اثرگذار بر سلامت معطوف شده است. در ادامه این تحول، نگاه صرفاً فردمحور جای خود را به خانواده‌محوری داد و اکنون ضرورت دارد محیط اجتماعی و محل زندگی افراد نیز در برنامه‌ریزی‌های سلامت مورد توجه قرار گیرد.
به گفته وی، شرایط اقتصادی، آلودگی محیط زیست و آسیب‌های اجتماعی از جمله عواملی هستند که می‌توانند سلامت افراد و خانواده‌ها را تحت تأثیر قرار دهند. ازاین‌رو، خدمات سلامت روان نباید تنها به درمان یک فرد یا کنترل نشانه‌های بیماری محدود شود، بلکه لازم است عوامل خانوادگی و اجتماعی مؤثر بر مشکلات روانی نیز شناسایی شوند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت همچنین با اشاره به تجربه بحران‌ها و حوادث گفت که شرایط محیطی می‌تواند بر وضعیت روانی افراد و خانواده‌ها اثر بگذارد؛ موضوعی که ضرورت ارائه خدمات جامع و متناسب با نیازهای هر منطقه را افزایش می‌دهد.
افزایش تعداد مراکز سلامت روانی اجتماعی سراج
یکی از محورهای مطرح‌شده در این نشست، توسعه مراکز سلامت روانی اجتماعی «سراج» بود. رئیسی این مراکز را بخشی از رویکرد جامع به سلامت روان دانست و توضیح داد که خدمات آن‌ها می‌تواند از مددکاری اجتماعی تا مداخلات تخصصی سلامت روان را در بر بگیرد.
بر اساس اعلام معاون بهداشت، تاکنون ۱۴۸ مرکز سراج در کشور راه‌اندازی شده است و برنامه‌ریزی‌ها برای افزایش تعداد این مراکز به بیش از ۳۰۰ مرکز تا پایان دوره ادامه دارد. وی همچنین به نتایج مثبت اجرای این برنامه در مناطقی اشاره کرد که مراکز سراج در آن‌ها با جدیت بیشتری فعالیت کرده‌اند.
دانشگاه‌های علوم پزشکی مسئول هدایت برنامه‌های سلامت روان
رئیسی با تأکید بر نقش تولیتی دانشگاه‌های علوم پزشکی گفت مسئولیت هدایت برنامه‌های سلامت روان در هر منطقه بر عهده دانشگاه علوم پزشکی مربوط است و این مسئولیت نباید به دستگاه دیگری واگذار شود.
وی افزود که ارتقای سلامت روان به همکاری مجموعه‌ای از نهادها، از جمله سازمان بهزیستی، شهرداری‌ها و انجمن‌های علمی نیاز دارد؛ با این حال، مشارکت این سازمان‌ها باید در چارچوبی مشخص و با هدایت نظام سلامت انجام شود. به گفته او، اجرای پراکنده برنامه‌ها بدون هماهنگی و تعیین مسئولیت‌ها نمی‌تواند جایگزین مدیریت منسجم در سطح منطقه شود.
گسترش مشاوره مجازی و بررسی پوشش بیمه‌ای
معاون بهداشت وزارت بهداشت استفاده از فناوری‌های جدید را راهکاری برای افزایش دسترسی به خدمات سلامت روان دانست. او توضیح داد که در برخی مناطق کشور، امکان استقرار نیروی متخصص به اندازه کافی فراهم نیست و خدمات مشاوره مجازی می‌تواند بخشی از این محدودیت را جبران کند.
رئیسی همچنین بر ضرورت توجه به شیوه پرداخت به ارائه‌دهندگان خدمات مشاوره‌ای تأکید کرد و پوشش بیمه‌ای خدمات و استفاده از روش‌های پرداخت مبتنی بر عملکرد را از مسیرهای قابل بررسی دانست. هدف از این اقدامات، فراهم کردن امکان دسترسی بیشتر افراد به خدمات مورد نیاز و حمایت از ارائه‌دهندگان این خدمات عنوان شد.
سلامت روان کارکنان و دانشجویان در اولویت برنامه‌ها
رئیسی با اشاره به ضرورت مراقبت از کارکنان نظام سلامت گفت سلامت روان نیروهای شاغل در بخش بهداشت و درمان و خانواده‌های آنان نیز باید مورد توجه قرار گیرد. وی عملکرد مجموعه‌های سلامت روان دانشگاه‌های علوم پزشکی در جریان بحران‌ها و حوادث اخیر را قابل تقدیر دانست و بر ادامه و تقویت خدمات حضوری و مجازی تأکید کرد.
سلامت روان دانشجویان علوم پزشکی نیز از دیگر موضوعات مطرح‌شده در این نشست بود. به گفته معاون بهداشت، با توجه به فعالیت ۶۴ دانشگاه و دانشکده علوم پزشکی در کشور، لازم است با همکاری معاونت فرهنگی، برنامه‌ای منسجم برای پیشگیری از مشکلات روانی و حمایت از دانشجویان طراحی و اجرا شود.
افزایش تاب‌آوری جامعه؛ هدف اصلی برنامه‌های سلامت روان
معاون بهداشت وزارت بهداشت، افزایش تاب‌آوری جامعه در برابر مشکلات و بحران‌ها را از مأموریت‌های اصلی حوزه سلامت روان برشمرد. تحقق این هدف، به گفته وی، نیازمند تقویت شبکه خدمات، همکاری میان دستگاه‌ها و توجه هم‌زمان به نیازهای افراد، خانواده‌ها و محله‌هاست.
حرکت به سمت رویکرد محله‌محور می‌تواند زمینه شناسایی بهتر عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت روان و هماهنگی بیشتر میان خدمات تخصصی و حمایت‌های اجتماعی را فراهم کند؛ رویکردی که اجرای آن به مشارکت نهادهای مختلف و حفظ هدایت دانشگاه‌های علوم پزشکی وابسته است.
برای پیگیری تازه‌ترین اخبار حوزه سلامت، بهداشت و خدمات اجتماعی، به خبرواژه مراجعه کنید.
“`
