به نقل از خبرواژه، افزایش موارد حیوانگزیدگی و گسترش حضور حیوانات بلاصاحب از جمله سگ در برخی مناطق شهری و روستایی استان چهارمحال و بختیاری، نگرانیها درباره تهدید سلامت عمومی، انتقال بیماریهای خطرناک و کاهش احساس امنیت شهروندان را بهطور قابل توجهی افزایش داده است.
در حالی که صدای بازی کودکان در کوچهها و رفتوآمد روزمره شهروندان بخشی از زندگی عادی شهری محسوب میشود، اما گاهی این آرامش با حوادث ناگهانی مانند حمله سگهای بلاصاحب یا گزش حیوانات بدون کنترل در فضاهای عمومی مختل میشود. موضوعی که در نگاه نخست ممکن است پراکنده به نظر برسد، اما افزایش گزارشهای سگگزیدگی نشان میدهد این مسئله به یک چالش جدی در حوزه سلامت و مدیریت شهری تبدیل شده است.
حضور حیوانات بلاصاحب در حاشیه شهرها، روستاها و مناطق گردشگری طی سالهای اخیر به یکی از دغدغههای جدی شهروندان تبدیل شده است. این حیوانات که به دلایلی مانند رهاسازی، تکثیر کنترلنشده و نبود برنامههای جامع ساماندهی افزایش یافتهاند، در برخی موارد رفتارهای تهاجمی از خود نشان میدهند و بهویژه کودکان، سالمندان، دامداران و طبیعتگردان را در معرض خطر قرار میدهند.
خطر سگگزیدگی تنها به آسیبهای جسمی محدود نمیشود، بلکه کارشناسان حوزه بهداشت همواره نسبت به احتمال انتقال بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان هشدار دادهاند. در رأس این بیماریها هاری قرار دارد؛ بیماری کشندهای که در صورت عدم درمان بهموقع میتواند جان انسان را تهدید کند و هر مورد حیوانگزیدگی را به یک موضوع حساس درمانی و بهداشتی تبدیل میکند.
در همین راستا، افزایش آگاهی عمومی، پرهیز از نزدیک شدن به حیوانات بلاصاحب، واکسیناسیون حیوانات دارای صاحب و اجرای برنامههای اصولی برای کنترل جمعیت این حیوانات، از جمله راهکارهای ضروری برای کاهش این معضل عنوان میشود.
اقدامات اولیه در مواجهه با گزش حیوان
حسین رحیمی، پزشک عمومی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به خطر انتقال بیماری هاری از طریق گزش حیوانات مختلف از جمله سگ، گربه، موش و روباه اظهار کرد: در میان این حیوانات، سگ و گربه بیشترین نقش را در انتقال بیماری دارند.
وی افزود: در گزش حیوانات دو خطر اصلی وجود دارد؛ نخست بروز عفونتهای هوازی و بیهوازی و دوم احتمال انتقال بیماری هاری، بهویژه در گزش سگها.
رحیمی تأکید کرد: در صورت گزش، نخستین اقدام شستوشوی محل زخم به مدت حداقل ۳۰ دقیقه با آب و صابون است و نباید زخم بسته شود، زیرا خطر ایجاد عفونت افزایش مییابد. سپس فرد باید در سریعترین زمان ممکن به مراکز درمانی مراجعه کند.
وی ادامه داد: در هر شهرستان، مراکز شبکه بهداشت بهصورت ۲۴ ساعته فعال هستند و اقدامات لازم از جمله شستوشوی مجدد زخم و تزریق واکسن هاری را انجام میدهند.
این پزشک عمومی با اشاره به روند درمان افزود: واکسن هاری در چند نوبت تزریق میشود و در برخی موارد نیز تزریق ایمونوگلوبولین بر اساس تشخیص پزشک ضروری است. همچنین بخیه زدن زخم تنها باید با نظر پزشک انجام شود.
جمعآوری و ساماندهی سگهای بلاصاحب در شهرکرد
پژمان درخشان، رئیس سازمان مدیریت پسماند شهرداری شهرکرد در گفتوگو با ایسنا درباره وضعیت سگهای بلاصاحب در این شهر اظهار کرد: چند سالی است کمپ نگهداری سگهای بلاصاحب در شهرکرد راهاندازی شده و با همکاری پیمانکاران، جمعآوری این حیوانات در سطح شهر انجام میشود.
وی افزود: پس از جمعآوری، سگها برای بررسی سلامت به دامپزشک ارجاع داده میشوند و در صورت تأیید سلامت، به کمپ منتقل خواهند شد. در این کمپ، در برخی موارد با همکاری دانشگاهها عملیات عقیمسازی انجام میشود.
درخشان ادامه داد: طبق قانون، پس از این مراحل برخی از سگها رهاسازی میشوند، اما این موضوع در برخی شرایط میتواند چالشهایی برای مدیریت شهری ایجاد کند.
وی با اشاره به نقش برخی رفتارهای انسانی در افزایش این معضل گفت: غذا دادن به سگهای بلاصاحب توسط برخی افراد موجب تجمع بیشتر آنها در حاشیه شهرها میشود.
رئیس سازمان مدیریت پسماند شهرداری شهرکرد همچنین بیان کرد: این کمپ ظرفیت نگهداری حدود ۴۰۰ سگ را دارد و سالانه هزینه قابل توجهی برای نگهداری و مدیریت این حیوانات صرف میشود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: تلاشهایی برای استفاده از روشهای نوین و همکاری با شرکتهای دانشبنیان در جهت کنترل جمعیت سگهای بلاصاحب در حال انجام است تا از بروز آسیبهای بیشتر زیستمحیطی و بهداشتی جلوگیری شود.
با افزایش توجه به مدیریت حیوانات بلاصاحب و رعایت نکات ایمنی، میتوان از بسیاری از حوادث و بیماریهای خطرناک پیشگیری کرد. رعایت توصیههای بهداشتی، گامی مهم برای حفظ سلامت خود و جامعه است.
