بازار موبایل ایران در سال ۱۴۰۵ با افزایش قابل توجه قیمتها روبهرو شده است؛ بهطوری که فعالان صنفی از رشد ۳۰ تا ۸۰ درصدی قیمت برخی مدلها خبر میدهند. همزمان، افزایش قیمت قطعات باعث شده هزینه تعمیر گوشی نیز برای مصرفکنندگان سنگینتر شود.
به گزارش خبرواژه، بازار تلفن همراه در ماههای اخیر تحت تأثیر عواملی مانند مشکلات ثبت سفارش، محدودیت واردات، تغییرات نرخ ارز، افزایش هزینه حملونقل و رشد قیمت جهانی برخی قطعات قرار گرفته است. نتیجه این شرایط، افزایش قیمت گوشی و دشوارتر شدن خرید برای بخش قابل توجهی از خانوارهاست.
بازار موبایل ایران وابستگی بالایی به واردات دارد و به همین دلیل نرخ ارز یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده قیمت گوشی محسوب میشود. هرگونه افزایش در هزینه تأمین ارز یا تغییر نرخ آن میتواند در مدت کوتاهی خود را در قیمت واردکننده، عمدهفروش و در نهایت فروشگاه نشان دهد.
قیمت یک گوشی در یک شب ۱.۵ میلیون تومان افزایش یافت
تغییرات سریع قیمت در بازار موبایل حتی در فاصله یک روز نیز قابل مشاهده است. در یکی از نمونههای گزارششده، یک گوشی سامسونگ در یک روز حدود ۴۷ تا ۴۸ میلیون تومان قیمت داشت، اما روز بعد فروشنده قیمت همان گوشی را ۴۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان اعلام کرد.
این افزایش حدود یکونیم میلیون تومانی در فاصله تنها یک شب، نشان میدهد خریداران در شرایطی قرار گرفتهاند که حتی به تعویق انداختن خرید برای مدت کوتاه نیز میتواند هزینه بیشتری به همراه داشته باشد.
موبایل ۳۰ تا ۸۰ درصد گران شده است
بر اساس اعلام فعالان صنفی، قیمت برخی مدلهای تلفن همراه از ابتدای سال ۱۴۰۵ بین ۳۰ تا ۸۰ درصد افزایش داشته است. البته میزان افزایش قیمت در همه برندها و مدلها یکسان نیست و عواملی مانند موجودی، شرایط عرضه و هزینه تأمین هر کالا در قیمت نهایی تأثیر دارد.
عبدالمهدی اسدی، عضو هیئتمدیره انجمن موبایل ایران، اواخر مردادماه در برنامه تلویزیونی «پایش» درباره افزایش قیمت گوشی گفت: «توقف ثبت سفارش و عدم صدور مجوز برای واردات در سال جدید، مهمترین عامل افزایش قیمتهاست.»
به گفته او، کالاهای محدودی که در حال حاضر وارد کشور میشوند، مربوط به ثبتسفارشهای پیش از ۹ اسفند هستند و این ذخایر نیز رو به اتمام است. همچنین شرایط جنگی و تغییر مبدأ واردات از امارات به کشورهای دیگر، هزینههای حملونقل و لجستیک را تا ۳۰ درصد افزایش داده است.
افزایش قیمت جهانی چیپست و حافظه نیز از دیگر عواملی است که به گفته این فعال صنفی، حدود ۲۰ درصد بر قیمت نهایی برخی گوشیها اثر گذاشته است.
مشکل ثبت سفارش و تخصیص ارز
اسدی با اشاره به تغییر رویه تخصیص ارز نیز توضیح داد: «انجمن موبایل خود پیشگام حذف ارز ارزان یا تالار دو برای این صنف شد و از آبان ۱۴۰۴، شرکتهای واردکننده به سمت صادرات محصولاتی مانند چوب و پلاستیک رفتند تا ارز مورد نیاز برای واردات موبایل را تأمین کنند. اما اکنون با وجود انجام صادرات و خریداری گوشیها در مبدأ، به دلیل بلاتکلیفی و عدم تصمیمگیری دولت، امکان واردات کالا به کشور وجود ندارد و شرکتها حتی با تشکیل پروندههای تعزیراتی نیز مواجه شدهاند.»
کاهش ورود کالا باعث محدودتر شدن موجودی فروشگاهها شده و در چنین شرایطی، قیمت کالاهای موجود بیش از گذشته تحت تأثیر هزینه جایگزینی قرار میگیرد. در نتیجه، حتی کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان نیز الزاماً به کاهش قیمت موبایل منجر نمیشود.
مشتری هست؛ اما خرید سختتر شده است
افزایش قیمت گوشی باعث شده رفتار مصرفکنندگان در بازار نیز تغییر کند. برخی خریداران به سراغ مدلهای ارزانتر میروند، گروهی خرید گوشی جدید را به تعویق میاندازند و برخی دیگر گزینه خرید گوشی دستدوم یا تعمیر دستگاه فعلی خود را بررسی میکنند.
در چنین شرایطی، مشتری همچنان وجود دارد و نیاز به تلفن همراه نیز از بین نرفته است، اما تصمیمگیری برای خرید دشوارتر شده است. بسیاری از خریداران پیش از انتخاب نهایی، قیمت چند مدل را مقایسه میکنند و نسبت به ارزش خرید دستگاه حساسیت بیشتری نشان میدهند.
«قیمت فردا را نمیدانیم»
یکی از فروشندگان بازار درباره شرایط فعلی گفته است: «ما هم نمیدانیم فردا باید با چه قیمتی جای کالایی را که امروز میفروشیم، پر کنیم.»
این مسئله به افزایش هزینه جایگزینی کالا مربوط میشود. اگر فروشنده امروز یک گوشی را بفروشد و قیمت عمده همان مدل روز بعد افزایش پیدا کند، امکان خرید مجدد آن با قیمت قبلی را نخواهد داشت. بنابراین قیمت فروش بعدی نیز ناچار تحت تأثیر قیمت جدید خرید قرار میگیرد.
به همین دلیل، بازار موبایل میتواند همزمان با کاهش قدرت خرید مردم، شاهد افزایش قیمت نیز باشد. محدود شدن عرضه و بالا رفتن هزینه تأمین کالا باعث میشود کاهش تقاضا الزاماً به کاهش قیمت منجر نشود.
تعمیر گوشی هم گرانتر شده است
افزایش قیمت تنها به خرید گوشی جدید محدود نمانده و هزینه تعمیرات نیز رشد کرده است. قیمت قطعات به مدل و برند گوشی، نوع نمایشگر، کیفیت قطعه و اصلی یا غیراصلی بودن آن بستگی دارد و میتواند تفاوت قابل توجهی داشته باشد.
برای نمونه، در یک مورد قیمت LCD فیک حدود ۸ میلیون تومان و نمونه اصلی حدود ۱۷ میلیون تومان اعلام شده است. اختلاف ۹ میلیون تومانی میان این دو گزینه نشان میدهد تعمیر برخی گوشیها نیز میتواند هزینه سنگینی برای مصرفکننده ایجاد کند.
البته این قیمتها برای همه گوشیها یکسان نیست و هزینه تعمیر هر دستگاه بر اساس مدل، نوع قطعه و کیفیت آن تعیین میشود. با این حال، افزایش قیمت قطعات باعث شده گزینه تعمیر نیز دیگر مانند گذشته راهکاری کمهزینه برای همه مصرفکنندگان نباشد.
فشار گرانی موبایل بر خانوارها
تلفن همراه برای بسیاری از مردم دیگر یک کالای صرفاً تفریحی یا لوکس نیست. خدمات بانکی، آموزش، خرید اینترنتی، ارتباطات کاری و بسیاری از امور روزمره از طریق گوشی انجام میشود. برای برخی مشاغل نیز تلفن همراه مستقیماً ابزار کسب درآمد است.
در نتیجه، خرابی گوشی همیشه به معنای امکان به تعویق انداختن تعمیر یا خرید دستگاه جایگزین نیست. با افزایش قیمت گوشی و قطعات، خانوارها ناچارند بخش بیشتری از درآمد خود را برای حفظ دسترسی به این وسیله اختصاص دهند.
آیا رشد قیمت موبایل از طلا بیشتر بوده است؟
برخی فروشندگان بازار معتقدند قیمت بعضی مدلهای موبایل در ماههای اخیر حتی بیشتر از طلا افزایش یافته است. با این حال، این ادعا را نمیتوان به کل بازار موبایل تعمیم داد و برای مقایسه دقیق باید مدل مشخص، قیمت اولیه، قیمت فعلی و بازه زمانی یکسان بررسی شود.
ضمن اینکه افزایش قیمت یک گوشی به معنای سودآوری آن به عنوان یک دارایی سرمایهای نیست؛ زیرا گوشی کالایی مصرفی است، استهلاک دارد و ورود مدلهای جدید میتواند ارزش برخی دستگاههای قدیمی را کاهش دهد.
آنچه در شرایط فعلی بازار موبایل اهمیت بیشتری دارد، اثر همزمان نرخ ارز، تورم، محدودیت عرضه، افزایش هزینه واردات و رشد قیمت قطعات بر هزینه نهایی مصرفکننده است؛ عواملی که باعث شدهاند فاصله میان نیاز مردم به تلفن همراه و قدرت خرید آنها بیشتر شود.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار بازار، قیمت کالاها و تحولات اقتصادی، به خبرواژه مراجعه کنید.
