به گزارش خبرواژه به نقل از خبرگزاری مهر، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با تشریح مفهوم عبارت «به استثنای بهای ربعیه/ثمنیه» در برخی اسناد مالکیت، اعلام کرد که درج این عبارت با هدف حفظ حقوق ارثی همسر متوفی انجام میشود و مستند به مقررات قانون مدنی است.
اعظم قویدل با اشاره به قوانین ارث گفت که زوجین در صورتی که ازدواج دائم داشته باشند و مانعی برای ارث بردن وجود نداشته باشد، از یکدیگر ارث میبرند. بر این اساس، اگر متوفی فرزندی نداشته باشد، سهم همسر یکچهارم (ربع) از ماترک است و در صورت داشتن فرزند، این سهم به یکهشتم (ثمن) کاهش مییابد.
سهم ارث همسر در صورت تعدد زوجات
وی افزود: در صورتی که متوفی بیش از یک همسر دائم داشته باشد، سهم یکچهارم یا یکهشتم تعیینشده میان همه همسران بهطور مساوی تقسیم میشود. برای مثال، اگر متوفی دارای فرزند و دو همسر دائم باشد، سهم هر یک از همسران برابر با یکشانزدهم از ماترک خواهد بود.
ارث زوجه از عرصه و اعیان چگونه محاسبه میشود؟
قویدل توضیح داد که شوهر از تمام اموال همسر خود ارث میبرد، اما زوجه در صورت داشتن فرزند از سوی متوفی، از عین اموال منقول و از قیمت اموال غیرمنقول شامل عرصه (زمین) و اعیان (بنا و اشجار) ارث میبرد.
به همین دلیل، هنگام صدور سند مالکیت به نام سایر وراث، عبارت «به استثنای بهای ربعیه/ثمنیه عرصه و اعیان» در سند درج میشود تا حقوق مالی همسر متوفی محفوظ بماند. در این فرآیند، سند مالکیت جداگانهای برای سهمالارث زوجه صادر نمیشود.
تفاوت اسناد قبل و بعد از اصلاح قانون
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با اشاره به اصلاح ماده ۹۴۶ قانون مدنی در سال ۱۳۸۹ گفت: پیش از این اصلاح، زوجه تنها از بهای اعیانی ملک ارث میبرد و ارزش عرصه (زمین) در محاسبه سهمالارث وی لحاظ نمیشد؛ به همین دلیل در اسناد قدیمی عبارت «به استثنای بهای ربعیه/ثمنیه اعیانی» درج میشد.
اما پس از اصلاح قانون، زوجه از قیمت عرصه و اعیان ارث میبرد و به همین دلیل، عبارت درجشده در اسناد مالکیت نیز متناسب با این تغییر اصلاح شده است.
اگر ورثه سهم همسر متوفی را پرداخت نکنند چه میشود؟
قویدل در پایان تأکید کرد که اگر وراث از پرداخت سهمالارث زوجه بر اساس ارزش ملک خودداری کنند، وی مطابق قانون میتواند حق خود را از عین اموال استیفا کند.
برای اطلاع از تازهترین اخبار حقوقی، ثبتی و قوانین مرتبط با ارث و مالکیت، خبرواژه را دنبال کنید.
