به گزارش خبرواژه، مدیرکل استاندارد استان تهران با رد برخی شایعات مطرحشده درباره فرآیند تولید محصولات لبنی، تأکید کرد که شیر تحویلی به کارخانهها پیش از ورود به فرآیند تولید تحت آزمایشهای لازم قرار میگیرد و شیر ترششده یا نامناسب امکان ورود به خطوط تولید را ندارد. سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران نیز از کاهش مصرف لبنیات، افزایش هزینه تولید، چالشهای صادراتی و اولویت صنعت لبنیات در برنامههای جلوگیری از قطع برق خبر داد.
قاسم فدوی، مدیرکل استاندارد استان تهران، روز یکشنبه ۱۸ مردادماه در جریان بازدید از یکی از کارخانههای تولید محصولات لبنی، درباره برخی شایعات منتشرشده در فضای مجازی درباره صنایع غذایی توضیحاتی ارائه کرد.
فدوی با اشاره به نقش صنایع غذایی در تأمین غذای مردم اظهار کرد: متاسفانه با گسترش شبکههای اجتماعی و فضای مجازی، شایعات زیادی درباره برخی صنایع غذایی شکل گرفته و بین مردم گسترش پیدا کرده است، در حالی که صنعت رکن اصلی تامین غذایی در هر کشوری است و میتواند تولید انبوه، یکنواخت، متنوع و مهمتر از همه سالم داشته باشد تا بدون ایجاد مشکل برای سلامت، غذای مورد نیاز مردم را تأمین کند.
آیا شیر ترششده وارد کارخانههای لبنی میشود؟
مدیرکل استاندارد استان تهران درباره یکی از شایعات رایج در فضای مجازی گفت: یکی از مواردی که به عنوان شایعه مطرح شده، این ادعاست که کارخانهها شیرهای ترششده و نامناسب را دریافت میکنند و وارد فرآیند تولید میکنند؛ در حالی که در زمان تحویل و دریافت شیر، تجهیزات لازم برای انجام آزمونهای سریع وجود دارد تا مشخص شود شیر قابلیت مصرف در کارخانه را دارد یا خیر.
فدوی ادامه داد: اگر شیر ترش شده باشد و اسیدیته آن بالا رفته باشد، اصلا در کارخانه قابل جذب نیست؛ چراکه در اثر حرارتی که میبیند، پروتئینهای آن رسوب میکنند و در دستگاهها نیز رسوب ایجاد میشود. بنابراین اساساً امکان اینکه کارخانه شیر ترششده را دریافت و وارد فرآیند تولید کند، وجود ندارد.
هموژنیزاسیون شیر به معنای افزودن آب نیست
مدیرکل استاندارد استان تهران درباره ادعای افزودن آب به شیر صنعتی نیز گفت: چنین چیزی امکان ندارد و بخشی از این تصور ممکن است ناشی از تفاوت شیر صنعتی با شیر سنتی باشد.
در شیر سنتی، هموژنیزاسیون انجام نشده و قطر ذرات چربی بزرگتر است. اگر شیر مستقیما از دامداری خریداری و در منزل نگهداری شود، چربی آن به سطح میآید و جدا میشود؛ اما در کارخانه فرآیندی به نام هموژنیزاسیون انجام میشود که در آن ذرات چربی شکسته و کوچکتر میشوند و در نتیجه چربی داخل شیر پایدار میشود.
فدوی افزود: این فرآیند میتواند در طعم و حسی که هنگام مصرف شیر به مصرفکننده منتقل میشود، تفاوت ایجاد کند؛ چراکه ذرات چربی درشتتر میتوانند نوع تحریک حسی را تغییر دهند. ممکن است برخی افراد این تفاوت را احساس کنند و تصور کنند آب به شیر اضافه شده، در حالی که چنین چیزی صحت ندارد.
چرا صادرات لبنیات با چالش مواجه شده است؟
سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران درباره محدود شدن صادرات کره، توضیح داد: برآورد ما این است که صادرات کالاهای پایه، یعنی کره و شیر خشک، کاهش یافته است. یکی از عوامل موثر، شرایط منطقه و تحولاتی است که در حوزه خلیج فارس رخ داده است. ایران در بازار روسیه رقیبی به نام بلاروس دارد. این کشور گاهی با کاهش قیمت محصولات خود، شرایط را برای حضور صادرکنندگان ایرانی در این بازار دشوار میکند.
شیر خام ۷۰ درصد قیمت تمامشده محصولات لبنی را تشکیل میدهد
فربد درباره سهم شیر خام در قیمت تمامشده محصولات لبنی گفت: سهم شیر خام در قیمت تمامشده محصولات لبنی بهطور متوسط حدود ۷۰ درصد است، اما این سهم در محصولات مختلف تفاوت دارد. برای نمونه، در شیر بستهبندیشده در کیسه پلاستیکی، سهم شیر خام از قیمت تمامشده بیش از ۷۰ درصد است.
وی درباره سایر عوامل موثر بر قیمت تمامشده محصولات لبنی اظهار کرد: قیمت تمامشده از هزینه مواد اولیه که بخش عمده آن شیر خام است، ملزومات و مواد بستهبندی، دستمزد و سربار تشکیل میشود. هزینههای انرژی و حملونقل نیز در مراتب بعدی قرار دارند و مجموع این عوامل، قیمت تمامشده محصول را شکل میدهد.
سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران ادامه داد: قیمت شیر خام طی یک سال گذشته از کیلویی ۲۳ هزار تومان به ۶۰ هزار و ۵۰۰تومان درِ دامداری رسیده است. ریشه این افزایش را باید در تغییر نرخ ارز ترجیحی از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به حدود ۱۵۰ هزار تومان جستوجو کرد. این تغییر موجب شده است نرخ ارز تخصیصی به علوفه وارداتی دام چند برابر شود و در نتیجه، قیمت شیر خام نیز افزایش محسوسی پیدا کند.
مصرف لبنیات ۱۰ درصد کاهش یافت
فربد درباره تأثیر کاهش مصرف داخلی بر وضعیت مالی و ظرفیت تولید کارخانههای لبنی گفت: یکی از مشکلات صنعت لبنیات، نبود آمار دقیق از تحولات این صنعت است، اما برآورد ما نشان میدهد مصرف محصولات لبنی حدود ۱۰ درصد کاهش یافته است.
این کاهش تولید، هزینه دستمزد و سربار را به ازای هر واحد محصول افزایش میدهد؛ زیرا هنگامی که تولید یک کارخانه از ۱۰۰ واحد به ۹۰ واحد کاهش مییابد، الزاما تغییری در تعداد نیروی انسانی آن ایجاد نمیشود. استهلاک تجهیزات نیز مطابق ضوابط قانونی محاسبه میشود و با کاهش ۱۰ درصدی تولید، کاهش نمییابد. در نتیجه، سهم هزینههای سربار در تولید افزایش پیدا میکند و فشار بیشتری بر حاشیه سود اندک صنعت لبنیات وارد میشود.
سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران درباره میزان استفاده کارخانههای لبنی از ظرفیت تولید نیز گفت: برآوردهای غیررسمی حاکی از آن است که حدود ۲۰ میلیون تن ظرفیت نصبشده در صنعت لبنیات وجود دارد که بهطور متوسط، حداکثر حدود ۵۰ درصد آن مورد استفاده قرار میگیرد. البته برخی واحدها بیش از ۵۰ درصد ظرفیت خود و برخی دیگر کمتر از این میزان فعالیت میکنند. این برآورد بر اساس میزان شیر ورودی به صنعت، حجم فرآوری و ظرفیت ماشینآلات نصبشده در کارخانههای کشور انجام شده است.
آیا قیمت لبنیات دوباره افزایش مییابد؟
فربد با تأکید بر اینکه برآورد کاهش ۱۰ درصدی مصرف محصولات لبنی مربوط به مقایسه با سال گذشته است، درباره تأثیر احتمالی افزایش قیمت بنزین بر قیمت تمامشده این محصولات خاطرنشان کرد: تغییر قیمت حاملهای انرژی و سوخت، بهویژه بنزین، بهتنهایی تاثیر تعیینکنندهای بر قیمت محصولات لبنی نخواهد داشت. صنعت لبنیات نیز به دنبال وارد کردن شوک قیمتی جدید به بازار نیست و چنین اتفاقی را به صلاح خود نمیداند.
وی ادامه داد: افزایش قیمت محصولات لبنی در ماههای آینده عمدتا به تغییر قیمت شیر خام و ملزومات بستهبندی وابسته است. اگر قیمت شیر خام و ملزومات بستهبندی، از مواد پتروشیمی گرفته تا کارتن، تغییر نکند، سایر افزایش هزینهها برای صنعت قابل تحمل خواهد بود و واحدهای تولیدی میتوانند از افزایش قیمت محصولات خودداری کنند.
او افزود: از این نظر، نگرانی خاصی درباره افزایش قیمت محصولات لبنی در ماههای آینده نداریم؛ مگر آنکه اتفاق ویژهای در قیمت شیر خام یا مواد و ملزومات بستهبندی رخ دهد.
پیشنهاد تعیین قیمت شیر خام بر اساس عرضه و تقاضا
فربد درباره پیشنهاد تعیین قیمت شیر خام بر اساس عرضه و تقاضا، اظهار کرد: ما نهتنها درباره شیر خام، بلکه در مورد همه کالاها به سازوکار عرضه و تقاضا اعتقاد داریم. البته اجرای این سازوکار نباید عاملی برای توقف توسعه دامداریها یا صنایع لبنی باشد و لازم است توسعه همه بخشهای زنجیره همزمان مورد توجه قرار گیرد.
وی درباره حمایت از دامداران در دورههای مازاد عرضه گفت: برای چنین شرایطی راهکارهای قانونی وجود دارد. قیمت شیر خام تضمینی است؛ به این معنا که اگر شیر خام تولیدشده توسط واحدهای صنعتی جذب نشود، دولت، طبق قانون مکلف به خرید تضمینی آن است. از این رو، دامداران بر اساس قانون نباید درباره زیان ناشی از مازاد عرضه نگرانی داشته باشند.
یکسانسازی نرخ ارز؛ مطالبه صنعت لبنیات
سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران درباره تصمیمهای لازم برای بازگشت صادرات محصولات لبنی به مسیر رشد گفت: یکسانسازی نرخ ارز و توسعه زیرساختها مهمترین موضوعاتی است که وزارتخانهها و دستگاههای مسئول، از جمله وزارت جهاد کشاورزی، بانک مرکزی و گمرک، باید به آن بپردازند.
وی درباره چشمانداز حجم و ارزش صادرات محصولات لبنی تا پایان سال یادآور شد: از ابتدای بهمنماه سال گذشته، بنا بر آنچه شنیدهایم، آمار صادرات با هدف حفاظت از اطلاعات و آمار کشور از منظر امنیتی منتشر نشده است. در نتیجه، از میزان صادرات اطلاعی نداریم و جمعآوری این اطلاعات از تعداد زیادی شرکت در سراسر کشور نیز تقریبا غیرممکن است.
به همین دلیل نمیتوان درباره حجم و ارزش صادرات محصولات لبنی تا پایان سال قضاوت دقیقی داشت. با این حال، هنوز تا پایان سال فرصت باقی است و ممکن است هر تحول مثبتی، کسری احتمالی صادرات را جبران کند.
سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران ابراز امیدواری کرد شرایط جنگی پایان یابد و گفت: پایان این شرایط میتواند بر روند صادرات و اتفاقاتی که تا پایان سال رخ میدهد، موثر باشد.
صنعت لبنیات در اولویت جلوگیری از قطع برق
فربد درباره محدودیتهای برق در گاوداریها و کارخانههای لبنی نیز اظهار کرد: زنجیره صنعت لبنیات در اولویت جلوگیری از قطع برق قرار دارد. مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت نیرو نیز پذیرفتهاند که صنعت لبنیات باید در این اولویت قرار گیرد؛ زیرا قطع برق میتواند خسارت زیادی به این صنعت وارد کند.
وی افزود: قطع ناگهانی و بدون اطلاع قبلی برق، آسیب بیشتری به واحدهای تولیدی وارد میکند؛ زیرا سامانهها و تجهیزات جایگزین تأمین انرژی، ظرفیت کافی برای تأمین کامل برق مورد نیاز این صنعت را ندارند.
سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران گفت: با توجه به موضوعاتی که درباره محدودیتهای برق مطرح شده، وزارت صنعت، معدن و تجارت صنایع را اولویتبندی کرده است و صنعت لبنیات نیز دستکم در برنامههای اعلامشده، در اولویت جلوگیری از قطع برق قرار دارد.
با توجه به افزایش شایعات درباره مواد غذایی در شبکههای اجتماعی، توصیه میشود مصرفکنندگان برای ارزیابی ادعاهای مربوط به سلامت و کیفیت محصولات، به منابع رسمی و تخصصی مراجعه کنند.
برای پیگیری تازهترین اخبار اقتصادی، اجتماعی و حوزه سلامت و مواد غذایی، به خبرواژه مراجعه کنید.
