به گزارش خبرواژه، باستانشناسان در جنوب ترکیه مجسمهای کمسابقه با قدمت حدود ۱۱ هزار سال کشف کردهاند که فردی را سوار بر پشت یک پلنگ نشان میدهد؛ اثری که میتواند اطلاعات تازهای درباره باورها، نمادها و رابطه انسان با حیوانات در جوامع نخستین عصر نوسنگی ارائه کند.
کشف مجسمه مرد پلنگسوار در کاراهانتپه
این مجسمه در جریان کاوشهای تابستان امسال در محوطه باستانی کاراهانتپه در جنوب ترکیه کشف شد.
وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه اعلام کرده است که این اثر حدود ۷۰ سانتیمتر ارتفاع دارد و سبک ساخت آن با نمونههای شناختهشده پیشین تفاوتهایی دارد. باستانشناسان مجسمه را روی سکویی در امتداد دیوار یک سازه مدور با قطر حدود سه متر پیدا کردند.
کاراهانتپه؛ یکی از کهنترین سکونتگاههای جهان
کاراهانتپه یکی از قدیمیترین سکونتگاههای شناختهشده جهان به شمار میرود و قدمت آن به حدود ۹۷۵۰ پیش از میلاد بازمیگردد. این محوطه در استان شانلیاورفا قرار دارد؛ منطقهای که گوبکلیتپه و چندین سکونتگاه بسیار کهن دیگر نیز در آن شناسایی شدهاند.
یافتههای باستانشناسی این منطقه نشان میدهند که انسانها در آغاز دوره نوسنگی، پیش از شکلگیری جوامع پیچیدهتر، از تصاویر و نمادهای انسانی و حیوانی به شکل گستردهای در هنر خود استفاده میکردند.
یافتههای مشابه چه میگویند؟
کاراهانتپه پیش از این نیز محل کشف آثار غیرمعمولی بوده است. در سال ۲۰۲۳، باستانشناسان مجسمه بزرگی از یک مرد را در این محوطه پیدا کردند که حدود ۱۱ هزار سال قدمت داشت. نمونه مشابه دیگری که با عنوان «مرد اورفا» شناخته میشود، در سال ۱۹۹۳ در نزدیکی گوبکلیتپه کشف شده بود.
همچنین در سال ۲۰۲۲، باستانشناسان در محوطه سایبورچ در همین منطقه نقشبرجستهای را کشف کردند که در آن دو پلنگ، یک گاو نر و یک مرد به تصویر کشیده شده بودند.
تکرار تصویر انسان در کنار حیوانات وحشی در این آثار، توجه باستانشناسان را به جایگاه احتمالی جانوران در باورها و نمادهای جوامع نوسنگی منطقه جلب کرده است.
مجسمهای متفاوت از نمونههای پیشین
ینس نتروف، باستانشناس متخصص دوره نوسنگی در مؤسسه باستانشناسی آلمان که در پژوهش جدید مشارکت نداشته است، میگوید مجسمه تازه را میتوان نوعی نسخه معکوس از نمونههای شناختهشده قبلی دانست.
کشف این اثر تازه میتواند به پژوهشگران کمک کند تا درک دقیقتری از هنر، نمادگرایی و ارتباط انسان با حیوانات در یکی از نخستین جوامع ساکن منطقه به دست آورند.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار و کشفیات باستانشناسی و تاریخی، به خبرواژه مراجعه کنید.