به گزارش خبرواژه، اصغر فرهادی، کارگردان برنده دو جایزه اسکار، در مراسم بزرگداشت صدابرداران و صداگذاران سینمای ایران در خانه سینما درباره نقش صدا در سینما سخن گفت و تأکید کرد که فیلم «داستانهای موازی» را با محوریت صدا و در ادای احترام به این عنصر مهم سینمایی ساخته است.
فرهادی در این مراسم که با حضور جمعی از چهرههای باسابقه حوزه صدابرداری و صداگذاری برگزار شد، گفت اهمیت صدا برای او در سالهای اخیر بیشتر شده و حتی هنگام نگارش فیلمنامه، پیش از تصویر به صدای صحنه فکر میکند.
فرهادی: پیش از تصویر، صدای صحنه را مینویسم
این کارگردان درباره تغییر نگاه خود به صدا در فرآیند فیلمسازی گفت: «برای من اهمیت صدا این معنی را دارد که امروز، بیشتر از قبل به آن فکر میکنم و برای من خیلی جدیتر شده است. کار برایم به جایی رسیده است که موقع نوشتن و قبل از نگارش تصویر، صدا را مینویسم که صدای این صحنه چگونه و به چه شکلی است و بعد، به تصویر آن فکر میکنم.»
فرهادی تأکید کرد که صدا برای او تنها یک عنصر فنی در کنار تصویر نیست و میتواند در شکلگیری فضای فیلم و میزان تخیل مخاطب نقش داشته باشد.
تجربه متفاوت فرهادی با محمدرضا دلپاک
فرهادی در ادامه از تجربهای متفاوت با محمدرضا دلپاک، صداگذار شناختهشده سینمای ایران، سخن گفت. او توضیح داد که برای پروژهای که ممکن است در آینده آن را بسازد، ابتدا به صدای یک صحنه فکر کرده و از دلپاک خواسته است آن صدا را طراحی کند تا خودش بعداً تصویر متناسب با آن را بنویسد.
او درباره این تجربه گفت: «یک کار عجیبی را چند وقت پیش، انجام دادم؛ برای پروژهای که ممکن است یک روزی آن را بسازم، اولین کاری که کردم رفتم پیش آقای «محمدرضا دلپاک» صداگذار (عضو آکادمی اسکار و صداگذار فیلمهای «جدایی نادر از سیمین»، «فروشنده»، «درباره الی»، «قهرمان» و …) و به او گفتم که صحنة آخر که به ذهنم میرسد به این شکل است؛ صدای آن را میدانم که چیست، ولی تصویر آن را نمیدانم که چگونه است. به آقای دلپاک گفتم که صدای آن را برای من بساز، تا من بعداً برای آن تصویر بنویسم. در واقع، این کار برعکس کارهای معمول در سینماست؛ چون اول، تصویر را ضبط میکنند و بعداً صدا را روی آن میگذارند.»
صدا چگونه تخیل مخاطب را بیشتر میکند؟
فرهادی معتقد است صدا این ظرفیت را دارد که مخاطب را فراتر از آنچه روی پرده میبیند، به تخیل وادار کند. او در همین زمینه به اهمیت صدای فیلمهای داریوش مهرجویی اشاره کرد و گفت بخشی از ویژگی آثار این کارگردان، از جنس صدا و فضای صوتی فیلمهای او شکل میگیرد.
او درباره این ویژگی گفت: «این اهمیت از آنجا میآید که فکر میکنم صدا این پتانسیل را دارد که ما بیشتر، درباره فیلمها تخیل کنیم. اگر امروزه یکسری از فیلمها هستند که درباره آنها کمتر تخیل میکنیم، در واقع همان چیزی که روی پرده سینماست را میبینیم و اشکال در صدای آن فیلمهاست.»
نقش صدابرداران باسابقه در سینمای ایران
فرهادی همچنین از نسل نخست صدابرداران سینمای ایران و نقش آنها در شکلگیری صدابرداری حرفهای در سینمای کشور یاد کرد و از حسن زاهدی، مسعود بهنام و اصغر شاهوردی به عنوان چهرههای اثرگذار این حوزه نام برد.
به گفته او، صدابرداران باسابقه سینمای ایران علاوه بر مهارت فنی، در جریان تولید فیلم نقش گستردهتری داشتهاند و تجربه و حضور آنها در صحنه به نوعی با حمایت و راهنمایی نسل جوانتر همراه بوده است.
فرهادی درباره این ویژگی صدابرداران ایرانی گفت: «نکته دوم که در خارج از ایران آن را ندیدم، صدابردارها در سینمای ایران، حضورشان فقظ برای صدابرداری نیست و به خاطر سن، سابقه و پیشکسوت بودنی که دارند؛ یک نوع حس پدرانگی نیز با خود به سر صحنه میآورند.»
خاطره فرهادی از «شهر زیبا» و نقش حسن زاهدی
کارگردان «شهر زیبا» در بخش دیگری از سخنان خود خاطرهای از دوران فیلمبرداری این فیلم در منطقهای محروم و فقیرنشین بیان کرد. به گفته او، گروه تولید با مشکلاتی از جمله مخالفت مردم محلی و توقف فیلمبرداری روبهرو شد.
فرهادی توضیح داد که در آن شرایط، حسن زاهدی، صدابردار فیلم، برای حل مشکل وارد عمل شد و با حضور در میان مردم محلی به ادامه فیلمبرداری کمک کرد.
او گفت: «نمیدانم زاهدی دقیقاً با مردم محلی چه گفت، اما نتیجه آن بود که گروه توانست کار خود را ادامه دهد.»
فرهادی: صدای سینمای ایران از بهترینهای دنیاست
فرهادی در ادامه با اشاره به تجربه خود از ارائه فیلمهایش در خارج از کشور، از کیفیت فنی و هنری صدابرداری و صداگذاری سینمای ایران تمجید کرد.
او گفت: «واقعاً به لحاظ تکنیک و آرتیستیک، بخش پُستپروداکشن سینمای ایران و بخصوص صدا، جزو بهترینهای دنیاست. تا حالا نشده که من صداهای فیلمهایم را به خارج از کشور ببرم، یک ایراد کوچک از آن بگیرند. همیشه به من میگفتند که شما چگونه این کار را انجام میدهید؟ و این باعث تحسین و افتخار است وقتی که صدای فیلم را به خارج از کشور می بریم، میگویند که چقدر خوب صدابرداری و صداگذاری کردهاید و چقدر کار تمیز و بینقصی انجام دادهاید.»
تأکید بر جایگاه صدا، تدوین و گریم در سینمای ایران
فرهادی در پایان سخنانش با اشاره به بخشهای مختلف فنی سینمای ایران، از جایگاه صدا، تدوین و گریم سخن گفت و بر توانمندی سینماگران ایرانی در این حوزهها تأکید کرد.
او در پایان گفت: «فکر میکنم که سینمای ایران در بخشهای صدا، تدوین، گریم و در خیلی از حوزههای دیگر؛ هنوز هم واقعاً جزو دو، سه کشور برتر دنیاست و این را به خوبی میتوانیم با جاهای دیگر مقایسه کنیم.»
برای پیگیری تازهترین اخبار سینما و فرهنگ، به خبرواژه مراجعه کنید.
“`