به گزارش خبرواژه، انتخاب آن کارسون، شاعر و نویسنده کانادایی، بهعنوان برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۶، شمار زنان برنده این جایزه معتبر را به ۱۹ نفر رساند. کارسون که با تلفیق شعر، نثر، ترجمه و ادبیات کلاسیک شناخته میشود، صد و بیستوسومین فردی است که این جایزه را دریافت میکند.
آکادمی سوئد روز پنجشنبه، ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل ادبیات را به این نویسنده ۷۶ ساله اعطا کرد. دلیل انتخاب او، «آثار جسورانه و خلاقانهاش که در گفتوگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، قالبهای تازهای برای ادبیات معاصر خلق کرده است» اعلام شد.
آن کارسون؛ نویسندهای فراتر از مرزهای ژانر
آن کارسون به دلیل سبک متفاوت و تجربهگرایانه خود در ادبیات معاصر شهرت دارد. او در آثارش شعر، نثر، جستار و ترجمه را با اسطورهها و متون کلاسیک درهم میآمیزد و از این طریق، شکلهای تازهای برای روایت ادبی خلق میکند.
از آثار شناختهشده این نویسنده میتوان به کتابهای «اروس: تلخ و شیرین»، «خودزندگینامه سرخ» و «زیبایی شوهر» اشاره کرد. بازخوانی خلاقانه متون یونان باستان و پیوند دادن سنتهای ادبی گذشته با شیوههای نوشتاری معاصر، از ویژگیهای برجسته آثار او به شمار میرود.
زنان برنده نوبل ادبیات؛ از سلما لاگرلوف تا آن کارسون
تاریخ نوبل ادبیات نشان میدهد که زنان در مقایسه با مردان سهم بسیار کمتری از این جایزه داشتهاند. سلما لاگرلوف، نویسنده سوئدی، در سال ۱۹۰۹ نخستین زنی بود که نوبل ادبیات را دریافت کرد؛ هشت سال پس از آغاز اعطای این جایزه.
پس از او، گراتزیا دلدا از ایتالیا در سال ۱۹۲۶، زیگرید اونست از نروژ در سال ۱۹۲۸ و پرل باک از آمریکا در سال ۱۹۳۸ به جمع زنان برنده پیوستند. گابریلا میسترال، شاعر شیلیایی، نیز در سال ۱۹۴۵ این جایزه را دریافت کرد. پس از وقفهای ۲۱ ساله، نوبل ادبیات در سال ۱۹۶۶ به نلی زاکس، شاعر و نمایشنامهنویس آلمانیـسوئدی، رسید.
در دهههای بعد، نادین گوردیمر در سال ۱۹۹۱، تونی موریسون در سال ۱۹۹۳ و ویسواوا شیمبورسکا در سال ۱۹۹۶ از دیگر زنان برنده این جایزه بودند. الفریده یلینک در سال ۲۰۰۴، دوریس لسینگ در سال ۲۰۰۷ و هرتا مولر در سال ۲۰۰۹ نیز نوبل ادبیات را دریافت کردند.
در سالهای بعد، آلیس مونرو در سال ۲۰۱۳، سوتلانا آلکسییویچ در سال ۲۰۱۵ و اولگا توکارچوک در سال ۲۰۱۸ به این فهرست اضافه شدند. لوییز گلوک، شاعر آمریکایی، در سال ۲۰۲۰ و آنی ارنو، نویسنده فرانسوی، در سال ۲۰۲۲ برنده نوبل ادبیات شدند. هان کانگ، نویسنده کرهای، نیز در سال ۲۰۲۴ این جایزه را دریافت کرد و هجدهمین زن برنده نوبل ادبیات شد.
نوبل ادبیات و فاصله تاریخی میان زنان و مردان
با انتخاب آن کارسون در سال ۲۰۲۶، شمار زنان برنده نوبل ادبیات به ۱۹ نفر رسید. او همچنین پس از آلیس مونرو، دومین نویسنده کانادایی است که این جایزه را دریافت میکند.
از زمان اعطای نخستین جایزه نوبل ادبیات در سال ۱۹۰۱، این جایزه در سالهای مختلف به نویسندگان متعددی رسیده است. تفاوت میان تعداد دفعات اعطای جایزه و شمار برندگان نیز به سالهایی بازمیگردد که نوبل ادبیات میان بیش از یک نفر تقسیم شده است.
با وجود حضور پررنگتر زنان در میان برندگان نوبل ادبیات طی سالهای اخیر، فاصله شمار زنان با مردان همچنان چشمگیر است. انتخاب آن کارسون تازهترین رویداد در تاریخ این جایزه است که بار دیگر توجهها را به نقش زنان در ادبیات جهان و تنوع شیوههای نوشتن جلب میکند.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار ادبیات و رویدادهای فرهنگی جهان، به خبرواژه مراجعه کنید.
“`