به گزارش خبرواژه، سازمان امور دانشجویان برنامه توسعه دستیارهای هوشمند تخصصی در حوزه مشاوره و سلامت را دنبال می‌کند؛ ابزارهایی که با تحلیل و ترکیب داده‌های آموزشی، اطلاعات سلامت جسمی و روانی و نتایج غربالگری می‌توانند به شناسایی ریسک‌های احتمالی، پیش‌بینی رفتارهای پرخطر و تشخیص احتمال افت تحصیلی دانشجویان کمک کنند.
مصطفی صالحی، مدیرکل دفتر توسعه فناوری اطلاعات، امنیت و هوشمندسازی سازمان امور دانشجویان، در نشست روز جهانی سلامت روان در دانشگاه پیام نور، با تشریح برنامه‌های هوشمندسازی این سازمان گفت توسعه خدمات داده‌محور و ایجاد زیرساخت‌های اطلاعاتی یکپارچه، از محورهای اصلی تحول در خدمات مشاوره و سلامت دانشجویان است.
هوشمندسازی خدمات دانشگاهی چگونه انجام می‌شود؟
صالحی با اشاره به قوانین و برنامه‌های مرتبط با هوشمندسازی در کشور، از جمله قانون مدیریت داده‌ها و اطلاعات ملی و برنامه هفتم توسعه، توضیح داد که هدف از ارائه خدمات هوشمند، انجام مراحل درخواست، پردازش و تحویل خدمت با حداقل دخالت انسانی است.
به گفته او، تحقق این هدف به ایجاد پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر، دیجیتالی‌کردن فرایندها، استفاده مؤثر از فناوری‌های نوین و ارائه یکپارچه خدمات نیاز دارد. در چنین ساختاری، افراد می‌توانند بدون مراجعه حضوری و ارائه مکرر مدارک، از خدمات مورد نیاز خود بهره‌مند شوند.
مدیرکل دفتر توسعه فناوری اطلاعات، امنیت و هوشمندسازی سازمان امور دانشجویان تأکید کرد که هوشمندسازی تنها به فناوری محدود نیست و باید در پنج محور فناوری، حاکمیت، فرایند، داده و نیروی انسانی به‌صورت متوازن پیش برود. به گفته او، تدوین نقشه راه متناسب با اهداف سازمانی و تکالیف قانونی نیز برای موفقیت این فرایند ضروری است.
پایگاه اطلاعات تحصیلی؛ زیرساخت اتصال داده‌های دانشجویان
یکی از زیرساخت‌های مورد اشاره صالحی، «پایگاه اطلاعات و مدارک تحصیلی کشور» است که سازمان امور دانشجویان متولی تشکیل آن محسوب می‌شود. این پایگاه با هدف تجمیع اطلاعات مربوط به دانشگاه‌های ایران و دانشگاه‌های بین‌المللی ایجاد شده و امکان انجام استعلام‌های برخط را فراهم می‌کند.
صالحی با اشاره به اتصال سامانه‌هایی مانند کارنامه سلامت و سامانه «سام» به این پایگاه گفت یکپارچه‌سازی اطلاعات می‌تواند به افزایش اعتبار داده‌ها و بهبود کیفیت خدمات مشاوره و سلامت منجر شود.
به گفته او، ترکیب اطلاعات تحصیلی با داده‌های مربوط به سلامت جسمی و روانی دانشجویان، ظرفیت تازه‌ای برای شناخت وضعیت آنان و استفاده از اطلاعات دقیق‌تر در تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری ایجاد می‌کند.
پیش‌بینی افت تحصیلی و شناسایی ریسک‌های سلامت
یکی از کاربردهای مورد نظر در برنامه هوشمندسازی خدمات دانشجویی، تحلیل هم‌زمان داده‌های آموزشی و اطلاعات ثبت‌شده در سامانه‌های مشاوره و سلامت است. این فرایند می‌تواند به ارزیابی وضعیت دانشجویان در سطح فردی و دانشگاهی کمک کند.
صالحی از اعتبارسنجی داده‌های سامانه‌هایی مانند کارنامه سلامت و سیمای زندگی، تحلیل ریسک‌های روانی و جسمی، پیش‌بینی رفتارهای پرخطر و شناسایی احتمال افت تحصیلی به‌عنوان محورهای این برنامه نام برد.
این نوع تحلیل‌ها می‌تواند اطلاعات لازم برای شناسایی زودهنگام مشکلات احتمالی و برنامه‌ریزی برای حمایت از دانشجویان را فراهم کند. با این حال، پیش‌بینی‌های حاصل از داده‌ها باید به‌عنوان ابزار کمکی در تصمیم‌گیری مورد استفاده قرار گیرند و به‌تنهایی جایگزین ارزیابی تخصصی مشاوران و متخصصان سلامت نشوند.
توسعه دستیارهای هوشمند تخصصی مشاوره
صالحی در بخش دیگری از سخنان خود از برنامه توسعه دستیارهای هوشمند تخصصی در حوزه مشاوره خبر داد. این ابزارها با بهره‌گیری از هوش مصنوعی مولد و مدل‌های زبانی می‌توانند در تعامل با کاربران، ارائه اطلاعات و پشتیبانی از برخی فعالیت‌های مشاوره‌ای نقش داشته باشند.
او با اشاره به سطوح مختلف هوش مصنوعی توضیح داد که برخی ابزارها برای حل مسائل مشخص طراحی شده‌اند و در کنار آن‌ها، مفاهیم پیشرفته‌تری مانند هوش مصنوعی عمومی و فوق‌هوشمند نیز مطرح است. در برنامه‌های فعلی، تمرکز بر استفاده کاربردی از ظرفیت‌های موجود برای بهبود خدمات دانشگاهی قرار دارد.
به گفته صالحی، تحلیل‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند از توصیف وضعیت موجود فراتر بروند و به پیش‌بینی رویدادهای احتمالی یا پیشنهاد راهکار برای مواجهه با مسائل کمک کنند. میزان کارایی این قابلیت‌ها به کیفیت داده‌ها، آموزش مدل‌ها و ارزیابی مستمر عملکرد آن‌ها وابسته است.
کاربرد دستیارهای هوشمند در غربالگری روان‌شناختی
بر اساس توضیحات مدیرکل دفتر توسعه فناوری اطلاعات، امنیت و هوشمندسازی سازمان امور دانشجویان، دستیارهای هوشمند و ربات‌های مشاوره می‌توانند در فرایند غربالگری روان‌شناختی، پشتیبانی از کاربران و برخی فعالیت‌های پژوهشی به کار گرفته شوند.
این ابزارها با تعامل با دانشجو می‌توانند به جمع‌آوری اطلاعات اولیه و شناسایی نشانه‌های نیازمند بررسی بیشتر کمک کنند. با این حال، تشخیص‌های تخصصی و تصمیم‌گیری درباره مداخلات درمانی همچنان به ارزیابی کارشناسان واجد صلاحیت نیاز دارد.
صالحی افزود توسعه این دستیارها به جمع‌آوری داده، آموزش مدل، ارزیابی و به‌روزرسانی مستمر نیازمند است و اقدامات اولیه برای طراحی و بررسی نمونه‌هایی از این ابزارها انجام شده است.
توسعه دستیارهای هوشمند مشاوره در دانشگاه‌ها می‌تواند زمینه استفاده گسترده‌تر از داده‌ها برای پشتیبانی از سلامت و وضعیت تحصیلی دانشجویان را فراهم کند؛ مسیری که موفقیت آن به اعتبار داده‌ها، حفظ حریم خصوصی دانشجویان، نظارت تخصصی و ارزیابی دقیق عملکرد سامانه‌ها وابسته است.
برای پیگیری تازه‌ترین اخبار فناوری، آموزش عالی و سلامت دانشجویان، به خبرواژه مراجعه کنید.
“`
