به گزارش خبرواژه، کمیته نروژی نوبل روز جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵، ناوی پیلای، حقوقدان اهل آفریقای جنوبی و کمیسر عالی پیشین حقوق بشر سازمان ملل متحد را به‌عنوان برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ معرفی کرد. این جایزه به پاس تلاش‌های او در زمینه ترویج صلح و تقویت حقوق بین‌الملل به وی تعلق گرفته است.
ناوانتم «ناوی» پیلای (Navanethem “Navi” Pillay) از چهره‌های شناخته‌شده حقوق بین‌الملل است که در طول فعالیت حرفه‌ای خود در نهادهای قضایی آفریقای جنوبی، دادگاه کیفری بین‌المللی برای رواندا، دیوان کیفری بین‌المللی و سازمان ملل متحد مسئولیت‌های مهمی بر عهده داشته است.
ناوی پیلای کیست؟
پیلای در ۲۳ سپتامبر ۱۹۴۱ در شهر دوربان آفریقای جنوبی و در خانواده‌ای با اصالت تامیلی هندی متولد شد. او در دوران آپارتاید، نظام تبعیض نژادی حاکم بر آفریقای جنوبی، مسیر حرفه‌ای خود را در عرصه حقوق آغاز کرد و به‌تدریج به یکی از چهره‌های شناخته‌شده در دفاع از حقوق بشر و عدالت بین‌المللی تبدیل شد.
او تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه ناتال آفریقای جنوبی ادامه داد و سپس برای تکمیل تحصیلات حقوقی به دانشگاه هاروارد رفت. پیلای در سال ۱۹۸۲ مدرک کارشناسی ارشد حقوق و در سال ۱۹۸۸ مدرک دکترای حقوق خود را از این دانشگاه دریافت کرد.
فعالیت حقوقی در دوران آپارتاید
پیلای در سال ۱۹۶۷ به‌عنوان نخستین زن در استان ناتال آفریقای جنوبی دفتر وکالت خود را تأسیس کرد. او در شرایطی وارد حرفه وکالت شد که تبعیض نژادی دسترسی بسیاری از افراد غیرسفیدپوست به فرصت‌های شغلی و حرفه‌ای را محدود کرده بود.
در سال ۱۹۷۳، فعالیت حقوقی او در پرونده زندانیان سیاسی جزیره روبن به دستیابی آنان به حق برخورداری از وکیل کمک کرد. نلسون ماندلا، رهبر مبارزه با آپارتاید و رئیس‌جمهور پیشین آفریقای جنوبی، از جمله زندانیانی بود که در این زمینه مطرح شدند.
پس از پایان آپارتاید، پیلای در سال ۱۹۹۵ به عضویت دادگاه عالی آفریقای جنوبی منصوب شد. در همان سال، مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز او را برای فعالیت در دادگاه کیفری بین‌المللی برای رواندا انتخاب کرد.
نقش‌آفرینی در دادگاه‌های بین‌المللی
پیلای از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۳ ریاست دادگاه کیفری بین‌المللی برای رواندا را بر عهده داشت. فعالیت او در این دادگاه با پرونده‌هایی همراه بود که به توسعه رویه قضایی درباره خشونت جنسی، جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی کمک کردند.
او سپس از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸ به‌عنوان قاضی در دیوان کیفری بین‌المللی فعالیت کرد و در رسیدگی به پرونده‌های مربوط به جرایم بین‌المللی مشارکت داشت.
دوران مسئولیت در سازمان ملل متحد
یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های پیلای، تصدی سمت کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ بود. او در این دوره درباره نقض حقوق بشر در مناطق مختلف جهان موضع‌گیری کرد و بر ضرورت پاسخ‌گویی در برابر تخلفات و رعایت تعهدات بین‌المللی تأکید داشت.
پیلای همچنین از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ ریاست کمیسیون مستقل بین‌المللی تحقیق سازمان ملل متحد درباره سرزمین‌های اشغالی فلسطین، از جمله بیت‌المقدس شرقی، و اسرائیل را بر عهده داشت. گزارش‌های این کمیسیون درباره وضعیت حقوق بشر و اقدامات انجام‌شده در غزه، از جمله ارزیابی آن درباره نسل‌کشی، واکنش‌ها و اختلاف‌نظرهای بین‌المللی را به دنبال داشت.
دلیل اعطای جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶
کمیته نروژی نوبل اعلام کرد که جایزه صلح سال ۲۰۲۶ را به ناوی پیلای برای تلاش‌هایش در ترویج صلح و حقوق بین‌الملل اعطا می‌کند. در توضیح این تصمیم، بر نقش او در تقویت نظام حقوقی بین‌المللی و پیگیری پاسخ‌گویی در قبال جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی تأکید شده است.
فعالیت‌های پیلای در دفاع از مخالفان آپارتاید، مسئولیت‌های قضایی او در دادگاه‌های بین‌المللی و تلاش‌هایش برای تقویت سازوکارهای عدالت جهانی، از جمله محورهای مورد توجه کمیته نوبل در انتخاب برنده امسال بوده است.
جایزه صلح نوبل و مراسم اهدای آن
جایزه صلح نوبل یکی از جوایز سالانه نوبل است که بر اساس وصیت آلفرد نوبل و با تصمیم کمیته نروژی نوبل اهدا می‌شود. این جایزه معمولاً شامل مدال، دیپلم افتخار و مبلغ نقدی است و مراسم رسمی اهدای آن در اسلو، پایتخت نروژ، برگزار می‌شود.
بر اساس برنامه اعلام‌شده برای سال ۲۰۲۶، مراسم معرفی جوایز نوبل از ۵ تا ۱۲ اکتبر برگزار می‌شود. جایزه‌های پزشکی، فیزیک، شیمی و ادبیات پیش از جایزه صلح معرفی شده‌اند و برنده جایزه علوم اقتصادی نیز طبق تقویم اعلام‌شده در ۱۲ اکتبر مشخص خواهد شد.
برای پیگیری تازه‌ترین اخبار جهان، رویدادهای بین‌المللی و گزارش‌های مرتبط با حقوق بشر، به خبرواژه مراجعه کنید.
“`
