به گزارش خبرواژه، سخنگوی سازمان غذا و دارو با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی نباید جایگزین پزشک و داروساز شود، اعلام کرد مردم برای دریافت اطلاعات معتبر دارویی، یافتن دارو و پیگیری مسائل مرتبط باید از مسیرهای رسمی مانند سامانه «تیتک» و سامانه ۱۹۰ استفاده کنند.
گسترش استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای دریافت اطلاعات پزشکی و دارویی، دسترسی مردم به دادههای سلامت را آسانتر کرده است؛ با این حال، کارشناسان نسبت به خطر تشخیص و درمان خودسرانه با اتکا به این ابزارها هشدار میدهند.
هوش مصنوعی نباید جای پزشک و داروساز را بگیرد
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، با اشاره به افزایش استفاده مردم از هوش مصنوعی برای دریافت اطلاعات پزشکی و دارویی گفت: دسترسی به اطلاعات به معنای توانایی تشخیص و تصمیمگیری درمانی نیست.
وی افزود: هوش مصنوعی میتواند در افزایش سواد سلامت و پاسخ به پرسشهای عمومی مردم مفید باشد، اما نباید جایگزین پزشک و داروساز در تشخیص، تجویز و تصمیم درمانی شود.
هاشمی درباره تشخیص بیماری و انتخاب دارو با استفاده از هوش مصنوعی اظهار کرد: در پزشکی، مسیر درست از شرح حال و معاینه آغاز میشود و پس از تشخیص، بررسی خطرها، انتخاب درمان و پایش پاسخ بیمار انجام میشود؛ بنابراین تبدیل مستقیم یک علامت به تشخیص و سپس تشخیص به دارو با اتکا به هوش مصنوعی میتواند زمینهساز خوددرمانی دیجیتال و مصرف غیرمنطقی دارو شود.
خطرات تشخیص دارویی با ابزارهای هوشمند
سخنگوی سازمان غذا و دارو با اشاره به خطرات استفاده نادرست از هوش مصنوعی گفت: خطر این فناوری فقط ارائه اطلاعات کاملاً غلط نیست؛ گاهی پاسخ ممکن است بسیار منظم، علمی و مطمئن به نظر برسد، اما برای شرایط همان بیمار مناسب نباشد.
وی افزود: خطای تشخیصی، تولید اطلاعات نادرست، نادیده گرفتن بیماریهای زمینهای، تداخلات دارویی، اشتباه در تعیین دوز و استفاده از اطلاعات ناقص بیمار از جمله خطراتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
هاشمی ادامه داد: حتی ممکن است فرد ابتدا یک تشخیص را برای خود در نظر گرفته باشد و سپس از هوش مصنوعی بخواهد همان تشخیص را تأیید و داروی مناسب را معرفی کند؛ در این شرایط، فناوری به جای افزایش آگاهی میتواند به ابزاری برای تأیید یک تصمیم اشتباه تبدیل شود.
تیتک؛ مسیر رسمی جستوجوی دارو
سخنگوی سازمان غذا و دارو با تأکید بر ضرورت ایجاد مسیرهای رسمی برای دسترسی مردم به اطلاعات دارویی گفت: مردم نباید برای پیدا کردن داروی مورد نیاز خود به منابع نامعتبر فضای مجازی وابسته باشند.
وی سامانه و اپلیکیشن «تیتک» را یکی از مسیرهای رسمی سازمان غذا و دارو برای جستوجوی فرآوردههای سلامتمحور معرفی کرد و گفت: در این سامانه امکان جستوجوی دارو بر اساس نام ژنریک یا برند و موقعیت جغرافیایی وجود دارد و کاربران میتوانند نزدیکترین داروخانهای را که آخرین استعلام از آن فرآورده داشته پیدا کنند.
هاشمی افزود: این قابلیت برای جستوجوی شیرخشک نیز کاربرد دارد و افراد میتوانند از طریق نشانی ttac.ir و وباپلیکیشن mobile.ttac.ir از خدمات این سامانه استفاده کنند.
تیتک جایگزین پزشک و داروساز نیست
هاشمی تأکید کرد: استفاده از سامانههای رسمی دارویی نباید با تشخیص و درمان اشتباه گرفته شود. تیتک میتواند در پیدا کردن دارو و محل عرضه آن به مردم کمک کند، اما اینکه چه دارویی برای چه بیماری، با چه دوز و چه مدت مصرف شود، موضوعی تخصصی است و باید با نظر پزشک و داروساز انجام شود.
وی خاطرنشان کرد: مصرف منطقی دارو فقط انتخاب یک داروی مناسب نیست، بلکه باید داروی درست برای بیمار درست، با دوز مناسب، مدت مصرف مشخص و با توجه به تداخلات دارویی، منع مصرف و شرایط فردی انتخاب شود.
پیگیری تخلفات دارویی از مسیرهای رسمی
سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره راههای ارتباطی مردم اظهار کرد: شهروندان در صورت داشتن سؤال، درخواست یا گزارش درباره مسائل حوزه دارو، از جمله نحوه تهیه و عرضه دارو، کمبودها و تخلفات مرتبط، میتوانند موضوعات خود را از طریق معاونتهای غذا و داروی دانشگاههای علوم پزشکی پیگیری کنند.
وی افزود: سامانه ۱۹۰ نیز یکی از مسیرهای رسمی ارتباطی حوزه سلامت برای دریافت و پیگیری درخواستها و مشکلات مردم است.
هاشمی درباره تبلیغات دارویی در فضای مجازی نیز گفت باید میان اطلاعات عمومی، تبلیغات غیرمجاز، ادعاهای درمانی و تجویز یا فروش غیرقانونی دارو تفاوت قائل شد و موارد تخلف از مسیرهای قانونی پیگیری میشوند.
ضرورت افزایش سواد سلامت مردم
سخنگوی سازمان غذا و دارو تأکید کرد صرف هشدار دادن درباره خطرات خوددرمانی دیجیتال کافی نیست و باید همزمان با افزایش سواد سلامت، مسیرهای رسمی و قابل دسترس برای دریافت اطلاعات و خدمات دارویی فراهم شود.
وی گفت: مردم باید بدانند برای هر نیاز خود از چه مسیری استفاده کنند؛ برای جستوجو و دسترسی به فرآوردههای سلامتمحور، تیتک؛ برای گزارش و پیگیری مسائل و تخلفات، معاونتهای غذا و دارو و سامانه ۱۹۰؛ و برای تشخیص و درمان، پزشک و داروساز مسیرهای اصلی هستند.
هاشمی در پایان تأکید کرد: هوش مصنوعی باید سواد دارویی و سلامت مردم را افزایش دهد، نه اینکه خوددرمانی را هوشمندتر و در نتیجه خطرناکتر کند. هوش مصنوعی میتواند به مردم کمک کند سؤال پزشکی بهتری بپرسند، اما نباید به نسخهنویس آنها تبدیل شود.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار سلامت، پزشکی و دارویی به خبرواژه مراجعه کنید.
