به گزارش خبرواژه، خدمات پرستاری در منزل در ایران با وجود فعالیت حدود هزار و ۷۰۰ مرکز تخصصی، همچنان به دلیل نبود پوشش بیمهای و ضعف نظارت، برای بخش بزرگی از مردم در دسترس نیست. رئیسکل سازمان نظام پرستاری میگوید هزینه آزاد این خدمات باعث شده عمده استفادهکنندگان از میان افرادی باشند که توان مالی بیشتری دارند؛ در حالی که مراقبت در منزل میتواند به کاهش هزینههای درمان و بهبود کیفیت مراقبت از بیماران کمک کند.
احمد نجاتیان با اشاره به تغییر رویکرد نظامهای سلامت در ایران و جهان توضیح داد که با افزایش جمعیت سالمند و گسترش بیماریهای نیازمند مراقبت طولانیمدت، انتقال بخشی از خدمات درمانی از بیمارستان به خانه ضرورت پیدا کرده است. به گفته او، بیمارستان برای رسیدگی به مراحل حاد بیماری و شرایط نیازمند تجهیزات و مراقبت ویژه مناسب است، اما ادامه بستری پس از عبور از این مرحله میتواند پیامدهایی مانند افزایش عفونتهای بیمارستانی و زخم بستر به همراه داشته باشد.
۱۷۰۰ مرکز فعال؛ اما دسترسی مردم همچنان محدود است
رئیسکل سازمان نظام پرستاری با بیان اینکه حدود هزار و ۷۰۰ مرکز پرستاری در منزل در کشور فعالیت میکنند، تأکید کرد که مشکل اصلی این حوزه کمبود زیرساخت یا مرکز ارائهدهنده خدمت نیست، بلکه به سیاستگذاریهای کلان و نحوه تخصیص منابع در نظام سلامت بازمیگردد.
نجاتیان گفت خدمات پرستاری در منزل هنوز تحت پوشش بیمه قرار نگرفتهاند و دریافتکنندگان باید تمام هزینهها را بهصورت آزاد بپردازند. این در حالی است که به گفته او، حدود ۹۰ درصد خدمات بیمارستانی تحت پوشش بیمه هستند و حتی هزینه بستریهای طولانی یا گرانقیمت نیز میتواند از حمایت بیمهای برخوردار شود.
تعرفههای پایین و خطر تخلف در ارائه خدمات
نجاتیان واقعیسازی تعرفههای خدمات پرستاری در منزل را یکی از پیشنیازهای توسعه این بخش دانست. او هشدار داد که پایین بودن تعرفههای فعلی، امکان رعایت ضوابط را برای مراکز دشوار کرده و زمینه تخلف و دور زدن قانون را فراهم میکند.
به گفته رئیسکل سازمان نظام پرستاری، تعرفهها باید به شکلی تعیین شوند که هم برای دریافتکنندگان خدمات قابلتحمل باشند و هم مراکز و پرستاران بتوانند با رعایت مقررات، خدمات باکیفیت ارائه دهند.
هشدار درباره فعالیت پرستارنماها و ضعف نظارت
یکی دیگر از نگرانیهای مطرحشده، نبود نظارت مؤثر بر مراکز و افراد فعال در حوزه مراقبت خانگی است. نجاتیان اعلام کرد برخی مؤسسات غیرتخصصی و غیرمرتبط وارد این حوزه شدهاند و حتی افرادی که پرستار نیستند، با عنوان پرستار به منازل مراجعه میکنند.
او پیشنهاد کرد وزارت بهداشت برای تقویت نظارت، از ظرفیت سازمان نظام پرستاری و انجمنهای تخصصی مراقبت در منزل استفاده کند. به گفته نجاتیان، سازمان نظام پرستاری برای همکاری در این زمینه اعلام آمادگی کرده و معتقد است امکان ایجاد سازوکار نظارتی و خودنظارتی با کمک تشکلهای تخصصی وجود دارد.
پوشش بیمهای؛ از طرح آزمایشی تا اجرای ملی
رئیسکل سازمان نظام پرستاری از مکاتبه و مذاکره با شورای عالی بیمه و وزارت رفاه برای قرار گرفتن خدمات پرستاری در منزل در فهرست خدمات تحت پوشش خبر داد. به گفته او، یکی از پیشنهادها اجرای آزمایشی پوشش بیمهای برای یک بیماری در تهران است؛ اما چنین طرحی بهتنهایی پاسخگوی نیاز کشور نخواهد بود و باید در نهایت چندین بیماری را در سطح ملی دربرگیرد.
نجاتیان نگرانی بیمهها درباره افزایش هزینههای درمان را قابل درک دانست، اما تأکید کرد که با ایجاد نظام نظارتی مناسب، مراقبت در منزل میتواند به جای افزایش هزینهها، مخارج نظام سلامت را کاهش دهد. او همچنین بر ضرورت اجرای آزمایشی طرح در ابعاد گستردهتر و شناسایی و رفع ایرادهای احتمالی تأکید کرد.
ضرورت راهاندازی پرونده الکترونیک سلامت در منزل
به گفته نجاتیان، پرونده الکترونیک سلامت در منزل یکی از زیرساختهای ضروری برای ساماندهی و نظارت بر خدمات مراقبت خانگی است؛ با این حال، این زیرساخت هنوز به شکل عملی در نظام سلامت کشور مستقر نشده است.
او همچنین به ظرفیت قانونی صندوق بیماریهای خاص و صعبالعلاج برای حمایت بیمهای از مراقبتهای خانگی اشاره کرد و گفت پوشش خدمات پرستاری در منزل در قانون حمایت از بیماران خاص و صعبالعلاج مورد توجه قرار گرفته است. با این وجود، سازمان نظام پرستاری تاکنون گزارشی از عملکرد این صندوق در زمینه حمایت از مراقبت در منزل دریافت نکرده است.
توسعه خدمات پرستاری در منزل به پوشش بیمهای، تعرفههای متناسب، نظارت تخصصی و ایجاد زیرساختهای الکترونیک وابسته است؛ اقداماتی که میتوانند دسترسی عادلانهتر مردم به مراقبتهای درمانی و کاهش فشار بر بیمارستانها را به دنبال داشته باشند. برای پیگیری تازهترین اخبار حوزه سلامت و مطالب مرتبط با خدمات درمانی به خبرواژه مراجعه کنید.
“`