به گزارش خبرواژه، سازمان جهانی بهداشت در گزارش تازه خود درباره سرطان دهانه رحم از شکاف قابل توجه در دسترسی زنان به خدمات غربالگری خبر داده است. بر اساس برآوردهای این سازمان، سه نفر از هر پنج زن ۳۰ تا ۴۹ ساله در جهان تاکنون برای شناسایی این سرطان غربالگری نشدهاند؛ آماری که نشان میدهد دسترسی به روشهای پیشگیری و تشخیص زودهنگام همچنان در کشورهای مختلف یکسان نیست.
تفاوت چشمگیر دسترسی به آزمایش HPV در کشورها
طبق اطلاعیه سازمان جهانی بهداشت در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶، تنها دو درصد زنان در کشورهای کمدرآمد و با درآمد متوسط طی پنج سال پیش از بررسی با آزمایش ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV غربالگری شدهاند. این میزان در کشورهای پردرآمد به ۳۲ درصد میرسد.
این ارقام مشخصاً به غربالگری با روش آزمایش HPV مربوط است و نباید با مجموع تمام روشهای غربالگری سرطان دهانه رحم اشتباه گرفته شود. همچنین آمار سه نفر از هر پنج زن، یک برآورد جهانی است و بهعنوان آمار اختصاصی زنان ایران قابل استفاده نیست.
سازمان جهانی بهداشت تأکید دارد که گسترش آزمایشها بهتنهایی کافی نیست و باید برای افرادی که نتیجه غیرطبیعی دارند، مسیر مشخصی برای پیگیری، تشخیص و درمان بهموقع وجود داشته باشد.
هدف سازمان جهانی بهداشت برای حذف سرطان دهانه رحم
منظور از حذف سرطان دهانه رحم بهعنوان یک مشکل سلامت عمومی، صفر شدن تمام موارد ابتلا نیست؛ بلکه هدف، کاهش و تثبیت میزان بروز این بیماری به کمتر از چهار مورد جدید در هر ۱۰۰ هزار زن است.
برنامه جهانی سازمان جهانی بهداشت برای دستیابی به این هدف، بر الگوی ۹۰-۷۰-۹۰ تا سال ۲۰۳۰ استوار است:
- واکسیناسیون کامل ۹۰ درصد دختران علیه ویروس HPV تا سن ۱۵ سالگی.
- غربالگری ۷۰ درصد زنان با استفاده از آزمایشهای دارای عملکرد بالا تا ۳۵ سالگی و تکرار آن تا ۴۵ سالگی.
- دریافت درمان مناسب توسط ۹۰ درصد افراد دارای ضایعات پیشسرطانی و مدیریت درمان ۹۰ درصد مبتلایان به سرطان مهاجم.
این اعداد اهداف سیاستگذاری جهانی هستند و به معنای تحقق کامل آنها در همه کشورها یا تعیین یک برنامه پزشکی یکسان برای تمام زنان نیستند.
نیوزیلند؛ حذف هزینه غربالگری از سال ۲۰۲۷
نیوزیلند یکی از نمونههای مطرحشده در گزارش تازه است. دولت این کشور اعلام کرده است که غربالگری دهانه رحم برای تمام زنان واجد شرایط از اول مارس ۲۰۲۷ رایگان خواهد شد. گروه سنی مشمول این برنامه ۲۵ تا ۶۹ سال اعلام شده است.
با توجه به تاریخ اعلامشده، رایگان شدن فراگیر این خدمات در زمان انتشار گزارش هنوز اجرایی نشده و قرار است در آینده آغاز شود. دولت نیوزیلند هزینه مراجعه را یکی از موانع دسترسی زنان به غربالگری دانسته است.
این تجربه نشان میدهد که پیشگیری از سرطان تنها به وجود آزمایشهای مؤثر وابسته نیست و عواملی مانند هزینه خدمات، امکان مراجعه و دسترسی به مراقبتهای تکمیلی نیز نقش مهمی دارند.
آیا نتیجه مثبت HPV به معنای ابتلا به سرطان است؟
ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV گروهی از ویروسهاست که برخی انواع پرخطر آن میتوانند در صورت تداوم عفونت، موجب تغییرات پیشسرطانی و در نهایت سرطان دهانه رحم شوند. با این حال، بسیاری از عفونتهای HPV بهطور طبیعی توسط بدن پاک میشوند.
بنابراین مثبت شدن آزمایش HPV بهمعنای تشخیص قطعی سرطان نیست و نتیجه باید با توجه به شرایط فرد و ارزیابی کادر درمان پیگیری شود. غربالگری با هدف شناسایی تغییرات پیش از بروز علائم انجام میشود و واکسیناسیون نیز جایگزین غربالگریهای توصیهشده نیست.
همچنین خونریزی غیرمعمول، بهویژه پس از یائسگی، یا درد مداوم لگن از علائمی هستند که نیاز به بررسی پزشکی دارند. این نشانهها ممکن است علتهای مختلفی داشته باشند و بهتنهایی به معنای ابتلا به سرطان نیستند.
وضعیت غربالگری سرطان دهانه رحم در ایران
گزارش سازمان جهانی بهداشت تصویری از وضعیت جهانی ارائه میدهد و نمیتوان آمار کشورهای دیگر را مستقیماً به ایران تعمیم داد. بر اساس اطلاعات مطرحشده در این گزارش، آمار ملی تازهای درباره میزان پوشش غربالگری زنان در ایران، هزینه آزمایشها یا دسترسی یکسان به واکسن و خدمات در مناطق مختلف کشور ارائه نشده است.
زنان میتوانند برای اطلاع از برنامه غربالگری متناسب با سن و سوابق پزشکی خود با پزشک، ماما یا مراکز خدمات جامع سلامت مشورت کنند. همراه داشتن نتایج آزمایشهای قبلی و پرسوجو درباره مراحل پیگیری در صورت مشاهده نتیجه غیرطبیعی، میتواند به تکمیل روند مراقبت کمک کند.
پیام اصلی گزارش سازمان جهانی بهداشت این است که پیشگیری مؤثر از سرطان دهانه رحم زمانی محقق میشود که واکسیناسیون، غربالگری و دسترسی به تشخیص و درمان بهموقع در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
برای پیگیری تازهترین اخبار سلامت، پیشگیری از بیماریها و گزارشهای سازمان جهانی بهداشت به خبرواژه مراجعه کنید.
“`