به گزارش خبرواژه، ورود بیمه‌های پایه سلامت به حوزه پیشگیری و خودمراقبتی می‌تواند با کاهش ابتلا به بیماری‌های مزمن، شناسایی زودهنگام مشکلات جسمی و کنترل هزینه‌های درمان، نقش مهمی در ارتقای سلامت عمومی و پایداری مالی صندوق‌های بیمه‌ای ایفا کند. کارشناسان معتقدند نظام بیمه‌ای برای حفظ منابع خود و حمایت مؤثرتر از بیمه‌شدگان باید از رویکرد صرفاً درمان‌محور به سمت سلامت‌محوری حرکت کند.
بیمه‌های پایه سلامت در گذشته بیشتر بر پرداخت هزینه خدمات درمانی و بستری تمرکز داشتند، اما افزایش هزینه‌های بیماری‌های مزمن نشان داده است که مداخله در مراحل اولیه و پیش از پیشرفت بیماری اهمیت زیادی دارد. تقویت سواد سلامت، آموزش خودمراقبتی، شناسایی رفتارهای پرخطر و اجرای غربالگری‌های به‌موقع از جمله اقداماتی است که می‌تواند افراد را در حفظ سلامت خود و خانواده توانمندتر کند.
پیشگیری چگونه هزینه‌های نظام سلامت را کاهش می‌دهد؟
بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون، نارسایی کلیوی و بیماری‌های قلبی و عروقی در صورت تشخیص دیرهنگام می‌توانند هزینه‌های سنگینی به خانواده‌ها و نظام سلامت تحمیل کنند. بستری‌های طولانی‌مدت، جراحی‌های پیچیده و مصرف داروهای گران‌قیمت از پیامدهای پیشرفت این بیماری‌هاست.
سرمایه‌گذاری در خدمات پیشگیرانه و غربالگری به‌موقع می‌تواند احتمال بروز عوارض شدید را کاهش دهد و از تحمیل هزینه‌های بیشتر در مراحل پیشرفته بیماری جلوگیری کند. این رویکرد علاوه بر مدیریت بهتر منابع بیمه‌ای، می‌تواند فشار اقتصادی ناشی از هزینه‌های درمان را بر خانوارها کاهش دهد.
حسین داودی، معاون پیشگیری و خدمات پایه سلامت سازمان بیمه سلامت ایران، پیش‌تر با اشاره به تغییر رویکرد این سازمان گفته بود که بیمه سلامت باید از درمان‌محوری به سمت سلامت‌محوری حرکت کند و پیشگیری را به‌صورت ساختارمند تقویت کند. به گفته وی، نگاه پیشگیرانه می‌تواند به کاهش هزینه‌های سلامت کمک کند و در برخی آمارها میزان این کاهش تا ۵۰ درصد برآورد شده است.
مزایای ورود بیمه‌های پایه به خودمراقبتی
علی‌محمد مصدق‌راد، متخصص سیاست‌گذاری و مدیریت سلامت و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، از کاهش هزینه‌های درمان‌های دیرهنگام، افزایش سلامت عمومی و امید به زندگی، کاهش بار کاری مراکز درمانی و افزایش رضایت بیمه‌شدگان به‌عنوان برخی از مزایای ورود بیمه‌های پایه به حوزه پیشگیری نام برده است.
به گفته وی، پوشش خدماتی مانند مشاوره تغذیه، غربالگری بیماری‌ها، آموزش سلامت و خدمات دیجیتال می‌تواند مردم را به مشارکت فعال‌تر در مراقبت از سلامت خود تشویق کند. این اقدامات همچنین با کاهش مراجعات غیرضروری و جلوگیری از پیشرفت بیماری‌ها، به افزایش اثربخشی نظام سلامت کمک می‌کنند.
تجربه کشورهای دیگر در پوشش خدمات پیشگیرانه
مصدق‌راد با اشاره به تجربه برخی کشورهای توسعه‌یافته توضیح داده است که بیمه‌های پایه در آلمان خدماتی مانند واکسیناسیون، غربالگری سرطان، مشاوره تغذیه و ترک سیگار را پوشش می‌دهند.
در هلند نیز برنامه‌های خودمراقبتی و سلامت روان در کنار ابزارهای دیجیتال پایش سلامت و مشاوره آنلاین مورد توجه قرار گرفته‌اند. به گفته این استاد دانشگاه، در ژاپن نیز بررسی‌های دوره‌ای سلامت و پایش شاخص‌هایی مانند فشار خون در برنامه‌های پیشگیرانه بیمه‌ها جایگاه دارد.
پیشگیری سطح چهارم؛ جلوگیری از خدمات درمانی غیرضروری
یکی از موضوعات مهم در اصلاح نظام سلامت، توجه به پیشگیری سطح چهارم است. این مفهوم بر شناسایی و کاهش مداخلات پزشکی غیرضروری تمرکز دارد؛ اقداماتی که ممکن است بدون ضرورت بالینی انجام شوند و علاوه بر تحمیل هزینه، سلامت بیمار را نیز در معرض خطر قرار دهند.
در این سطح از پیشگیری، بیمه‌گر باید بر نحوه ارائه خدمات سلامت نظارت کند و با استفاده از راهنماهای بالینی، نظام ارجاع و ابزارهای نظارتی، از تجویز غیرضروری آزمایش‌ها، تصویربرداری‌ها، داروها و جراحی‌ها جلوگیری کند.
داودی پیشگیری سطح چهارم را حوزه‌ای دانسته که مسئولیت مهمی در آن بر عهده بیمه‌هاست؛ زیرا برخلاف سطوح دیگر پیشگیری که بیشتر بر رفتار و سلامت مردم تمرکز دارند، این سطح به عملکرد ارائه‌دهندگان خدمات سلامت مربوط می‌شود.
وی همچنین بر ضرورت شناسایی خدمات غیرضروری تأکید کرده و استفاده از ابزارهایی مانند هوش مصنوعی، آموزش ارائه‌دهندگان خدمات و مداخلات نظارتی و حقوقی را از راهکارهای قابل استفاده در این زمینه دانسته است.
پیشگیری؛ راهبردی برای پایداری مالی بیمه سلامت
حرکت بیمه‌های پایه از درمان‌محوری به سلامت‌محوری زمانی اثربخش خواهد بود که آموزش عمومی، غربالگری بیماری‌های غیرواگیر، توسعه خدمات مشاوره‌ای و نظارت بر عملکرد مراکز درمانی به‌صورت هماهنگ دنبال شود.
چنین رویکردی می‌تواند ضمن افزایش آگاهی و توانمندی بیمه‌شدگان، از انجام مداخلات غیرضروری جلوگیری کند و منابع محدود نظام سلامت را به سمت خدمات مؤثرتر هدایت کند. در نهایت، تقویت پیشگیری و خودمراقبتی نه‌تنها به ارتقای سلامت جامعه کمک می‌کند، بلکه یکی از مسیرهای مهم برای کاهش هزینه‌های درمان و حفظ پایداری مالی بیمه‌های پایه به شمار می‌رود.
برای پیگیری تازه‌ترین اخبار سلامت، بیمه و تحولات نظام درمان کشور به خبرواژه مراجعه کنید.
“`
