به گزارش خبرواژه، سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرده است که غلظت سه گاز گلخانه‌ای اصلی، شامل دی‌اکسید کربن، متان و اکسید نیتروس، در سال ۲۰۲۵ به بالاترین سطح ثبت‌شده رسیده است. افزایش این گازها موجب حبس بیشتر گرما در جو زمین می‌شود و نگرانی‌ها درباره تداوم گرمایش جهانی را افزایش می‌دهد.
غلظت گازهای گلخانه‌ای به چه میزان رسیده است؟
بر اساس گزارش سالانه دیده‌بان جهانی جو سازمان جهانی هواشناسی، میانگین جهانی غلظت دی‌اکسید کربن در سال ۲۰۲۵ به ۴۲۶٫۸ قسمت در میلیون رسید؛ رقمی که ۵۳ درصد بیشتر از سطح این گاز پیش از انقلاب صنعتی در سال ۱۷۵۰ است.
غلظت متان نیز به ۱۹۴۸ قسمت در میلیارد رسید که معادل ۲۶۷ درصد سطح پیش از صنعتی‌شدن جهان است. همچنین میانگین غلظت اکسید نیتروس، یکی دیگر از گازهای گلخانه‌ای بادوام، به ۳۳۹٫۱ قسمت در میلیارد رسید؛ یعنی ۲۶ درصد بالاتر از میزان ثبت‌شده در سال ۱۷۵۰.
افزایش دی‌اکسید کربن با سرعت بیشتری ادامه دارد
میانگین غلظت دی‌اکسید کربن از سال ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ حدود ۲٫۸ قسمت در میلیون افزایش یافته است. این میزان از میانگین رشد سالانه در دهه گذشته بیشتر بود، هرچند به افزایش استثنایی سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ نرسید.
گزارش سازمان جهانی هواشناسی تأکید می‌کند که این ارقام نشان‌دهنده میزان انباشته‌شده گازها در جو هستند، نه صرفاً مقدار انتشار آن‌ها در یک سال مشخص. به‌طور متوسط، حدود نیمی از دی‌اکسید کربن منتشرشده در هر سال در جو باقی می‌ماند و بخش دیگر به‌وسیله اکوسیستم‌های خشکی و اقیانوس‌ها جذب می‌شود.
سرعت افزایش غلظت دی‌اکسید کربن از دهه ۱۹۶۰ تاکنون حدود سه برابر شده است. میانگین افزایش سالانه این گاز از حدود ۰٫۸ قسمت در میلیون در دهه ۱۹۶۰ به ۲٫۴ قسمت در میلیون در فاصله سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰ رسیده است.
اثر گرمایشی گازهای گلخانه‌ای چقدر افزایش یافته است؟
بر اساس شاخص سالانه گازهای گلخانه‌ای اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا، اثر گرمایشی گازهای گلخانه‌ای بادوام از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵ حدود ۵۶ درصد افزایش یافته است. دی‌اکسید کربن به‌تنهایی مسئول حدود ۸۱ درصد از این افزایش بوده است.
متان نیز حدود ۱۶ درصد از اثر گرمایشی گازهای گلخانه‌ای بادوام را به خود اختصاص می‌دهد. این گاز در مقایسه با دی‌اکسید کربن عمر کوتاه‌تری در جو دارد، اما همچنان نقش مهمی در تشدید گرمایش زمین ایفا می‌کند.
منابع اصلی انتشار متان و اکسید نیتروس
برآورد سازمان جهانی هواشناسی نشان می‌دهد حدود ۳۵ درصد متان موجود در چرخه انتشار از منابع طبیعی، مانند تالاب‌ها، و حدود ۶۵ درصد از فعالیت‌های انسانی ناشی می‌شود. دامداری، کشت برنج، استخراج سوخت‌های فسیلی، محل‌های دفن زباله و سوزاندن زیست‌توده از مهم‌ترین منابع انسانی انتشار این گاز هستند.
منابع طبیعی متان نیز به تغییرات اقلیمی حساس‌اند و تغییر شرایط آب‌وهوایی می‌تواند بر میزان انتشار آن‌ها اثر بگذارد. به همین دلیل، بررسی ارتباط میان گرمایش زمین و انتشار گازهای گلخانه‌ای اهمیت زیادی دارد.
اکسید نیتروس نیز از منابع طبیعی و فعالیت‌های انسانی منتشر می‌شود. استفاده از کودهای کشاورزی، سوزاندن زیست‌توده و برخی فرایندهای صنعتی از جمله عوامل مؤثر در افزایش غلظت این گاز در جو هستند.
اهمیت رکورد جدید گازهای گلخانه‌ای برای آینده اقلیم
افزایش هم‌زمان غلظت دی‌اکسید کربن، متان و اکسید نیتروس نشان می‌دهد که انباشت گازهای گلخانه‌ای در جو همچنان ادامه دارد. این روند می‌تواند به ماندگاری بیشتر گرما در سامانه اقلیمی زمین و تشدید تغییرات آب‌وهوایی در سال‌های آینده منجر شود.
انتشار این گزارش در آستانه برگزاری کنفرانس اقلیمی سازمان ملل متحد، موسوم به COP31، صورت گرفته است. این نشست قرار است از ۹ تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۸ تا ۲۹ آبان ۱۴۰۵، در آنتالیا ترکیه برگزار شود.
برای پیگیری تازه‌ترین اخبار محیط زیست، تغییرات اقلیمی و گزارش‌های علمی درباره گرمایش زمین، به خبرواژه مراجعه کنید.
“`
