استفاده طولانیمدت از تلفن همراه و ابزارهای دیجیتال، علاوه بر آسیبهای روحی و اجتماعی، سلامت جسمانی را نیز به شدت تهدید میکند. یکی از این عارضهها، «گردن پیامکی» (Text Neck) است که سلامت ستون فقرات، بهویژه ناحیه گردن را در معرض خطر جدی قرار میدهد.
گردن پیامکی چیست؟
ایمان رضایی، متخصص فیزیوتراپی، توضیح میدهد که گردن پیامکی سندرومی است که در اثر استفاده مداوم از وسایل دیجیتال ایجاد میشود. هنگامی که ما با تلفن همراه کار میکنیم، معمولاً سر به سمت جلو خم میشود. در این وضعیت، فشار وارد بر مهرههای گردن بهطور قابل ملاحظهای افزایش مییابد. این فشار مداوم در درازمدت میتواند منجر به گردندرد، سردرد و حتی تغییر در راستای طبیعی ستون فقرات شود.
افزایش شیوع در دانشآموزان
رضایی اشاره کرد که با توجه به مجازی شدن کلاسهای درس، شیوع این مشکل در میان دانشآموزان نیز افزایش یافته است. او افزود: «برخلاف فضای مدرسه که دانشآموز ملزم به رعایت اصول نشستن روی صندلی است، در کلاسهای مجازی ممکن است دانشآموزان در وضعیتهای فیزیکی نامناسبی قرار گیرند.» نشستن روی زمین و قرار دادن رایانه در سطحی پایینتر از چشم، نمونهای از این وضعیتهای نامناسب است که منجر به خم نگه داشتن طولانیمدت سر میشود. این وضعیت با نزدیک شدن به تعطیلات تابستانی و افزایش استفاده از بازیهای دیجیتال، تشدید میشود.
راههای پیشگیری و کاهش خطرات
برای کاهش خطرات ناشی از استفاده طولانیمدت از ابزارهای دیجیتال، رعایت اصول ارگونومی ضروری است. استانداردهای لازم برای ارتفاع صندلی، میز و نحوه صحیح قرارگیری صفحه نمایش، کیبورد و موس با یک جستجوی ساده قابل دسترسی است. رعایت این اصول برای افرادی که ساعات طولانی با رایانه کار میکنند، مانند کارمندان بانک، حیاتی است.
علاوه بر این، مدیریت زمان استفاده و ایجاد وقفههای کوتاه برای تغییر وضعیت بدن نیز اهمیت دارد. توصیه میشود پس از هر ۲۰ دقیقه استفاده، فرد وضعیت نشستن خود را تغییر دهد، به نقطهای دوردست نگاه کند و حرکات کششی ملایمی برای گردن و ستون فقرات انجام دهد.
اهمیت ورزش و مراجعه زودهنگام به پزشک
متخصص فیزیوتراپی بر انجام تمرینات تخصصی کششی و قدرتی برای تقویت عضلات گردن، شانهها و اصلاح وضعیت بدن (پوسچر) تأکید کرد. این تمرینات نقش بسزایی در پیشگیری و درمان مشکلات عضلانی دارند. همچنین، تشویق افراد به فعالیتهای بدنی و کاهش زمان خیره شدن به صفحات نمایش، ضروری است.
رضایی در پایان خاطرنشان کرد: در صورت بروز دردهای مزمن، سردرد یا تغییرات مشهود در وضعیت فیزیکی بدن، مراجعه زودهنگام به پزشک یا فیزیوتراپیست الزامی است، زیرا تشخیص و مداخله بهموقع، علاوه بر افزایش اثربخشی درمان، دوره بهبودی را نیز کوتاهتر میکند.
