به نقل از خبرواژه، علی نصیریان، بازیگر پیشکسوت سینما، تئاتر و تلویزیون، در گفتوگویی از دشواریهای تولید آثار ماندگار، علاقهاش به شخصیتهای ایرانی، ضرورت خودآموزی هنرمندان و انتقاد از شرایط امروز سینما و تلویزیون سخن گفت.
سختیهای تولید و عشق به شخصیتهای ایرانی
نصیریان درباره فیلمهای بعدی خود گفت: در دهه ۴۰، سینمای ما بهتر شد. بعد از انقلاب، کارهای تلویزیونی مهمی مثل «هزاردستان» و «سربداران» ساخته شد که روی سلیقه و شعور مردم تاثیر گذاشت. همچنین آقای جعفری جوزانی با فیلمهای «شیر سنگی» و بعدها تقوایی با «ناخدا خورشید» کارهای خوبی ساختند.
او با اشاره به دشواریهای تولید فیلم «شیر سنگی» از شرایط سخت گروه سازنده در آن دوران گفت: آن زمان برای اسکان عوامل فیلم، هتل نبود. ما در چادرهای جنگی خوابیده بودیم. یک شب دیدم موشها زیر بدنم حرکت میکنند. با بدبختی و بیچارگی فیلم درست کردیم. اما ارزشش را داشت، چون زندگی مردم این مملکت را نشان میداد. شخصیتهایی مثل «مش اسلام» در «شیر سنگی» یا «دلال» در «ناخدا خورشید»، همه مردم این مملکت بودند. من آنها را میشناختم، هم پا به میدان گذاشته بودم، هم کتاب خوانده بودم.
پس از این خاطره، او تأکید کرد: هنرمند باید باسواد باشد. بفهمد چه کار دارد میکند. برود دنبالش، بنویسد، بخواند، پیدا کند.
انتقاد علی نصیریان از شرایط امروز سینما و تلویزیون
نصیریان با انتقاد از وضعیت فعلی سینما و تلویزیون گفت: اوایل انقلاب، تلویزیون و سینما با وسواس و دقت کار میکردند. رفتهرفته همه چیز شل شد. الان چیز خلاقانه مهمی در فیلمها نمیبینم. در تلویزیون، آقای فتحی چند سریال خوب ساخت مثل «میوه ممنوعه» که برگرفته از «شیخ صنعان» بود، یا آقای میرباقری «امام علی(ع)» را ساخت. اما متاسفانه رفتهرفته این آثار کمرنگ شد.
او افزود: آنچه الان در سینما میگذرد، حیف است. خلاقیت و هنر مربوط به انسان است، اما دولتها و نهادها باید بسترسازی کنند. متاسفانه الان بیشتر مانعتراشی، ایرادگیری و بهانهجویی میکنند. این به نظر به حال خلاقیت مضر است.
نصیریان با اشاره به اجاره دادن سالنهای تئاتر گفت: شنیدم که سالن تئاتر تالار وحدت را به گروهها اجرا میدهند، در واقع سالنی را که مربوط به بخش عمومی مملکت است اجاره میدهند. این ضد حمایت است؛ یعنی امکانات را گرفتن و نگذاشتن کار کنند. بگذارید جوانها بیایند کار کنند. استعدادهای درجه یک داریم. اگر در اطراف مملکت بگردید، استعدادهای بسیار خوبی پیدا میکنید. امثال همایون غنیزاده در این کشور کم نیست.
خودآموزی؛ مهمترین توصیه نصیریان به جوانان
نصیریان تأکید کرد: من به جوانها خودآموزی را توصیه میکنم. خود هنرمند باید پیگیر یادگیری باشد. ما میرفتیم کافه فیروز در خیابان نادری، مینشستیم و با آدمها حرف میزدیم. محفلهایی بود با آدمهایی مثل فرخ غفاری، فریدون رهنما، امیرحسین جابرلو، خجسته کیا، منوچهر انور. اینها هم با ادب و هنر ایران آشنا بودند، هم با فرهنگ غرب.
او افزود: همین کنار اینها نشستن و به حرفهایشان گوش دادن، برای ما سرنخ بود. سرنخها را میگرفتیم و دنبال میکردیم، یاد میگرفتیم، تمرین میکردیم، مینوشتیم و کار میکردیم. من وقتی نمایش «سیاه» را نوشتم، رفتم نظرخواهی کردم. یا وقتی برای نقشی دعوت میشدم، میرفتم سر کلاس اول مینشستم؛ یعنی از اول شروع میکردم به شناخت شخصیت، از طریق مطالعه، کتاب خواندن، پرسیدن و تحقیق میدانی.
تمرین با خود و دشواری بازیگری
نصیریان درباره اهمیت تمرین گفت: تمرین با خود یک مسئله است. حتی وقتی در رختخواب میخوابی، به شخصیت فکر میکنی که اینجا چه جور بازی کند، لحنش چیست، دیالوگها را مرور میکنی. بیشتر کشف میکنیم.
این هنرمند با اشاره به نقل قولی از یک نویسنده خارجی گفت: یکی از سختترین حرفهها و شغلها، بازیگری است، بعد از کار معدن. به جوانها میگویم اهمیت قضیه را بدانند. سهلانگاری نکنند، آسان نگیرند. بازیگری کار پیچیدهای و مشکلی است و زمان میبرد. رنج دارد، زحمت دارد. «نابرده رنج، گنج میسر نمیشود».
زندگی علی نصیریان شبیه «پیرمرد و دریا»
در پایان برنامه «همکلام»، هدیهای فرهنگی از سوی نشر کتاب مجازی به استاد علی نصیریان اهدا شد. همچنین با توجه به سخنان علی نصیریان درباره زندگیاش، هوش مصنوعی زندگی این هنرمند را به داستان «پیرمرد و دریا» اثر ارنست همینگوی تشبیه کرد.
نصیریان درباره این انتخاب گفت: چه قصه قشنگی، چه فیلم قشنگی. داستان پیرمردی است که دچار بدشانسی شده و در یکی از سفرها ماهی بزرگی شکار میکند و جریان زندگی او تغییر میکند.
نصیریان به جای خداحافظی، با خواندن تصنیفی از حافظ سخنان خود را به پایان برد:
«با همه مرغان بساز، مرغ زبان عشق / وز همه مرغان هوا، دانه دانه…»
این هنرمند سپس گفت: خیلی خوشحالم که چنین گفتوگویی در یک فضای واقعاً دلخواه (کتابخانه) که من عاشقش هستم اتفاق افتاد. انشاءالله خدا سلامتی و توفیق بدهد.
برای پیگیری تازهترین اخبار فرهنگ و هنر و گفتوگو با چهرههای برجسته، به خبرواژه مراجعه کنید.
