به گزارش خبرواژه، طرح معماری آرامگاه زندهیاد استاد محمود فرشچیان، نگارگر برجسته ایرانی، در نخستین سالگرد درگذشت این هنرمند در اصفهان رونمایی شد؛ بنایی که قرار است با الهام از خطوط سیال نگارگری ایرانی و عناصر معماری تاریخی ایران، در مجاورت آرامگاه صائب تبریزی احداث شود.
طرح این آرامگاه با طراحی شهاب نیکمان، پس از ارائه و بررسی، ۲۸ مردادماه با حضور علی دارابی، قائممقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و معاون میراث فرهنگی کشور، علیرضا ایزدی مدیرکل ثبت آثار وزارت میراث فرهنگی، مهدی جمالینژاد استاندار اصفهان، جمعی از مسئولان و برخی اعضای خانواده فرشچیان رونمایی شد.
این بنا در محوطه باغ تاریخی آرامگاه صائب تبریزی، معروف به باغ تکیه، احداث خواهد شد.
پیوند نگارگری فرشچیان با معماری اصفهان
شهاب نیکمان، طراح بنای آرامگاه محمود فرشچیان، درباره ایده اصلی این پروژه گفت: ایده اصلی و مبنای طراحی این اثر، خطوط منحنی و سیال نگارگری ایرانی است که از شاخصترین ویژگیهای این هنر، بهویژه در آثار استاد فرشچیان به شمار میرود. در واقع در این طرح خطوط از سطح دوبعدی نقاشی خارج و در فضای سهبعدی تجسم پیدا میکنند. به این ترتیب، تمامی خطوط اصلی بنا در هر سه بُعد دارای انحنا و حرکت هستند.
به گفته نیکمان، فرآیند طراحی این بنا از شکلگیری کانسپت و تدوین ایده کلی آغاز شده و پس از تصویرسازیهای اولیه، مراحل طراحی فرم و ساختار معماری، تعیین ابعاد و تناسبات، تهیه نقشههای معماری، طراحی آرایهها، انتخاب مصالح، طراحی سازه و تهیه نقشههای مربوط به آن دنبال شده است.
این مراحل با همکاری تیم تخصصی مؤسسه فرهنگی هنری میراث مانا نقش، سازمان غیردولتی دارای اعتبارنامه مقام مشورتی یونسکو، انجام شده است.
آرامگاه فرشچیان؛ فراتر از یک بنای یادمانی
نیکمان درباره رویکرد خود در طراحی این آرامگاه گفت: در فرآیند طراحی این بنا، ضمن در نظر گرفتن جایگاه، سبک هنری و آثار استاد فرشچیان، همواره این مهم در نظر بوده که این اثر فراتر از کارکرد آرامگاهی و یادمانی، به عنوان بخشی از هویت و گنجینه معماری اصفهان و ایران در آینده، و روایتگر بخشی از سیر معماری سنتی و معاصر ما خواهد بود.
هشت درگاه، هشت ستون و هفت آسمان
در طراحی این بنا، مفاهیم مرتبط با «پردیس یا بهشت» و «باغ ایرانی» جایگاه ویژهای دارند. بر همین اساس، آرامگاه دارای هشت درگاه و هشت ستون خواهد بود و بنا بر فراز هفت پله قرار میگیرد.
گنبد آرامگاه نیز در هفت لایه طراحی شده که نمادی از هفت آسمان است. این عناصر نمادین در کنار فرمهای سیال بنا، تلاش میکنند میان معماری، هنر ایرانی و جهان تصویری آثار فرشچیان ارتباط برقرار کنند.
الهام از معماری ساسانی و اسلامی
طراح بنای آرامگاه محمود فرشچیان درباره زبان معماری این پروژه توضیح داد: تلاش شده در این بنا پیوندی میان بیان معاصر معماری و ریشههای معماری تاریخی ایران و اصفهان برقرار شود.
به گفته نیکمان، در منحنیهای بنا و بهویژه نمای آن، از فرمهای منحنی معماری دوره ساسانی، از جمله طاق کسری و آذرگشسب، تا قوسهای معماری اسلامی الهام گرفته شده است. این عناصر با بازخوانی منطق فرم، خط، تناسب و آرایه و در ترکیب با حرکت سیال خطوط در آثار و شیوه قلم استاد فرشچیان، به فرم نهایی بنا رسیدهاند.
کاشیکاری، نگارگری و سنگ مزار در طراحی آرامگاه
آرایههای معماری نیز بخش مهمی از طراحی این آرامگاه را تشکیل میدهند. برای سطح بیرونی گنبد، کاشیکاری با نقشهایی برگرفته از طرحها و آرایههای اصیل اصفهان پیشبینی شده و در سطح زیرین آسمانه یا گنبد نیز اجرای نگارگری ایرانی در نظر گرفته شده است.
سنگ مزار نیز بهعنوان بخشی از مجموعه طراحی شده است. فرم و طرح آن از کیفیت خطوط آثار استاد فرشچیان در تلفیق با خوشنویسی شکستهنستعلیق الهام گرفته و قرار است با هنر سنگتراشی اجرا شود.
در این طراحی، سنگ مزار تنها یک حجم ثابت و منفرد نیست، بلکه قرار است بخشی از ترکیب هنری و خطوط پویای معماری مجموعه باشد. همچنین در طراحی آرایههای بنا از شماری از هنرها و مهارتهای سنتی ایران، از جمله برخی عناصر میراث ناملموس ثبت جهانی ایران، استفاده خواهد شد.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار فرهنگ، هنر و میراث فرهنگی ایران، به خبرواژه مراجعه کنید.
