به گزارش خبرواژه، رئیس سازمان بهزیستی کشور با تشریح مهمترین چالشهای اجتماعی تهران، از تراکم بالای جمعیت، بحران مسکن، رانش طبقاتی، افزایش آسیبهای اجتماعی و کاهش سرمایه اجتماعی بهعنوان بخشی از مسائل پیچیده این استان نام برد و چهار اصل برای مدیریت اجتماعی پایتخت را تشریح کرد.
سیدجواد حسینی در شورای اداری بهزیستی استان تهران با اشاره به ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی پایتخت گفت تهران استانی با پیچیدهترین ویژگیهای جمعیتی و اجتماعی است و مدیریت آن به دلیل حجم بالای جمعیت، مهاجرت و جابهجایی روزانه شهروندان با دشواریهای ویژهای روبهروست.
تراکم جمعیت و افزایش آسیبهای اجتماعی در تهران
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به جمعیت حدود ۱۴ میلیون نفری استان تهران اظهار کرد بیش از ۱۶ درصد جمعیت کشور در این استان زندگی میکنند. به گفته او، تراکم جمعیتی در برخی مناطق تهران به ۱۰ هزار نفر در کیلومتر مربع میرسد و همین تراکم میتواند یکی از عوامل تشدیدکننده آسیبهای اجتماعی باشد.
حسینی همچنین به ورود مهاجران و مهاجران فصلی و غیرفصلی به تهران و رفتوآمد جمعیت میان تهران و شهرهایی مانند اسلامشهر، کرج، ورامین و شهریار اشاره کرد. او این جابهجایی را موجب شکلگیری جمعیتی سیال و موزاییکی دانست که مدیریت اجتماعی شهر را دشوارتر میکند.
او افزود: هم جمعیت سیال و هم جمعیت موزاییکی، پدیده گمنامی را شکل میدهد و این عوامل زمینهساز افزایش آسیبها و جرایم میشوند برای ایفای نقش مدیریتی ما با یک جمعیت شناور مواجه هستیم و روزانه صدها هزار نفر وارد شهر و از آن خارج میشوند، این ویژگی موزاییکی، کار را بسیار سخت میکند.
به گفته حسینی، آسیبهایی مانند اعتیاد، کودکان خیابانی، طلاق، خودکشی، فرار از منزل و خشونتهای پنهان خانوادگی در تهران اهمیت ویژهای دارند و شرایط این شهر را از بسیاری دیگر از نقاط کشور متفاوت کردهاند.
دوگانگی اقتصادی و شکاف طبقاتی در پایتخت
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به شرایط اقتصادی و رفاهی تهران گفت این شهر با یک دوگانگی ساختاری مواجه است و ضریب جینی و ساختار طبقاتی، پیچیدگیهای اجتماعی آن را افزایش داده است.
حسینی اظهار کرد در برخی نقاط تهران سطح برخورداری بسیار بالاست، در حالی که در مناطق دیگر، میزان آسیب، تنگنا و نابرخورداری بهشدت افزایش یافته است. به گفته او، در کنار مناطقی با سطح بالای تولید و برخورداری اقتصادی، شکافهای طبقاتی عمیقی نیز وجود دارد.
بحران مسکن و رانش طبقاتی در تهران
حسینی بحران مسکن را یکی از عوامل مهم شکلگیری رانش طبقاتی در تهران دانست و گفت هزینه مسکن در پایتخت با بسیاری از نقاط کشور تفاوت دارد.
او با اشاره به برنامههای ساخت مسکن برای مددجویان بهزیستی اظهار کرد: ۶ هزار و ۲۰۰ واحد مسکونی که در شهرهای جدید ساخته میشود مربوط به مددجویان بهزیستی است و فقط در پرند ۳۲ هزار واحد باید داشته باشد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: ما در تهران به دلیل مسئله مسکن، دچار رانش طبقاتی هستیم. وقتی مسکن نه به شکل ساخت و نه به شکل اجاره قابل تأمین نیست، رانش طبقاتی ایجاد میشود یعنی افراد از طبقات متوسط به سمت پایین رانده میشوند و لغزندگی و فشردگی طبقات به سمت پایین در اینجا بسیار شدید است.
به گفته حسینی، دولت امسال اجرای طرح مسکن حمایتی ۸۵۰ میلیون تومانی را در سطح کشور آغاز کرده و اعتبارات مربوط به آن نیز زودتر از سالهای گذشته در اختیار بهزیستی قرار گرفته است. در تهران نیز ۴۰۰ واحد برای استفاده از این اعتبارات کارسازی شده است.
او مناطق ۱۲، ۱۵، ۱۷، ۱۸ و ۲۰ تهران را از مناطقی دانست که رانش طبقاتی و مشکلات مسکن در آنها شدت بیشتری دارد و گفت برای تأمین مسکن افراد نیازمند، دو راهکار مسکن استیجاری و مسکنهای تجمیعی ساختهشده از سوی دولت قابل پیگیری است.
گسترش پدیده شاغلان فقیر
حسینی با اشاره به پدیده «شاغلان فقیر» در تهران گفت بخشی از افراد با وجود داشتن شغل، همچنان در شرایط فقر قرار دارند. به گفته او، بسیاری از این افراد بیمه ندارند، مشاغل متزلزل دارند و از پوشش حمایتهای تأمین اجتماعی برخوردار نیستند؛ بنابراین بخش مهمی از حمایت از آنها بر عهده بهزیستی قرار میگیرد.
رئیس سازمان بهزیستی همچنین با اشاره به تراکم آسیبهای اجتماعی در تهران گفت بیش از ۶۰ تا ۸۰ درصد کودکان کار و خیابان در این استان از اتباع خارجی هستند و ساماندهی این گروه نیز مسائل خاص خود را دارد.
کاهش سرمایه اجتماعی و افزایش آسیبهای نوپدید
حسینی کاهش سرمایه اجتماعی و افزایش فردگرایی را از دیگر ویژگیهای اجتماعی تهران عنوان کرد و گفت پنهانماندگی آسیبهای نوپدید و مسئله تنهایی سالمندان در پایتخت جدی است.
او تاکید کرد مراکز مهر و گفتوگو، اورژانس اجتماعی و گروههای همیار سلامت در تهران اهمیت ویژهای دارند و برای توانمندسازی معلولان نیز استفاده از روشهای محلهمحور و برنامه CBR ضروری است.
توسعه پایگاههای «سلام» با استفاده از ظرفیتهای موجود
رئیس سازمان بهزیستی کشور بر استفاده از ظرفیتهای موجود برای توسعه پایگاههای «سلام» تاکید کرد و گفت مراکزی مانند پردیس ذوالفقاری، پردیس ولیعصر و مرکز قدوسی میتوانند در این طرح مورد استفاده قرار گیرند.
او همچنین به ظرفیت مراکز روزانه بهزیستی، ورزشگاههای کارگری و امکانات صندوق بیمه عشایری، صندوق بازنشستگی و سازمان تأمین اجتماعی اشاره کرد و گفت این مجموعهها برای همکاری در اجرای طرح اعلام آمادگی کردهاند.
حسینی افزود: ما تصمیم گرفتهایم حداقل ظرف ۲۰ روز آینده دوباره طرح سلام را با ۲۸ فعالیت با حضور همه استانداران، رئیسجمهور و وزرا رونمایی کنیم در تهران، این طرح باید هم گسترش پیدا کند و هم به الگو تبدیل شود تا استمرار پیدا کند.
چهار اصل برای مدیریت اجتماعی تهران
رئیس سازمان بهزیستی کشور چهار اصل را برای مدیریت اجتماعی تهران ضروری دانست؛ مدیریت مبتنی بر اطلس آسیبهای اجتماعی، پرهیز از نگاه جزیرهای، پاسخگویی سریع و پایش مداوم بحرانها و در نهایت استانداردسازی و نظارت چندلایه بر مراکز.
مدیریت بر اساس اطلس آسیبهای اجتماعی
حسینی گفت: در تهران چهار اصل باید مورد نظر باشد. نخست، مدیریت مبتنی بر اطلس آسیبهای اجتماعی که در اینجا ضرورت بیشتری دارد. مدیریت منفعل نمیتواند در تهران پاسخگو باشد، اینکه بنشینیم تا حادثه اتفاق بیفتد و بعد به سراغ آن برویم کافی نیست ما باید اطلس آسیبها را داشته باشیم و متناسب با این آسیبها بهصورت فعال به سراغ آنها برویم.
پرهیز از مدیریت جزیرهای
او دومین اصل را پرهیز از نگاه جزیرهای دانست و بر همکاری میان بهزیستی، شهرداری، دستگاه قضایی، وزارت کشور و سایر نهادهای مرتبط تاکید کرد. حسینی این رویکرد را «مدیریت شبکهای» دانست و آن را عاملی برای هماهنگی و اثرگذاری بیشتر دستگاهها عنوان کرد.
پاسخگویی سریع به بحرانها
حسینی سومین اصل را پاسخگویی سریع و پایش مداوم بحرانها عنوان کرد و بر ضرورت اطلاعرسانی درست و بهموقع و داشتن پیوست رسانهای برای مدیریت بحرانهای اجتماعی تاکید کرد.
نظارت چندلایه بر مراکز
رئیس سازمان بهزیستی کشور چهارمین اصل را استانداردسازی و نظارت چندلایه بر مراکز دانست و گفت نظارت بر مراکز گسترده در تهران باید فراتر از نظارت معمول اداری باشد. او همچنین بر حضور انجمن اولیا و مربیان در مراکز برای افزایش مشارکت خانوادهها و نظارت مردمی تاکید کرد.
هدفگذاری جدید بهزیستی تهران در حوزه اشتغال و مسکن
حسینی درباره عملکرد بهزیستی استان تهران گفت تعهد اشتغال این استان در سال ۱۴۰۴، ۲ هزار و ۸۰۰ مورد بود که با تحقق ۳ هزار و ۵۰۰ مورد، از هدف تعیینشده عبور کرد.
در حوزه بیمه خویشفرمایی و کارفرمایی نیز در سال ۱۴۰۴، یک هزار و ۵۵۸ نفر تحت پوشش قرار گرفتند و قرار است این رقم در سال جاری ۱۰ درصد افزایش پیدا کند.
هدفگذاری اشتغال استان تهران برای سال ۱۴۰۵ نیز ۳ هزار نفر اعلام شده و در صورت نیاز، این هدف و تسهیلات قابل افزایش خواهد بود.
در حوزه مسکن نیز ۱۴۳ واحد در سال ۱۴۰۴ تحویل مددجویان شده و برای سال ۱۴۰۵ تحویل ۳۶۴ واحد مسکونی هدفگذاری شده است که رشد ۱۵۴ درصدی را نشان میدهد.
همچنین در حوزه کمکهزینه درمان، تعداد دریافتکنندگان از ۳ هزار و ۵۷۹ نفر در سال ۱۴۰۴ به ۷ هزار و ۲۷۰ نفر در سال جاری خواهد رسید که رشد ۱۰۳ درصدی را نشان میدهد.
توانمندسازی کودکان در معرض آسیب
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به اقدامات انجامشده در تهران برای کودکان در معرض آسیب، از راهاندازی پردیس توانمندسازی کودکان در منطقه ۱۵ و محله بیسیم با همکاری بخشهای مختلف از جمله ایرانسل، صبح رویش، شهرداری و خیرین خبر داد.
حسینی گفت این پردیس کودک را از خیابان و موقعیت خطر جذب میکند و با فراهم کردن امکان تحصیل، آموزش، ورزش، مهارتآموزی و فعالیتهای تولیدی، یک چرخه کامل توانمندسازی را شکل میدهد.
او این اقدام را نمونهای از ایجاد «سرمایه نهادی» دانست و گفت هدف باید ایجاد سازوکارهایی باشد که امکان تکرار و توسعه خدمات اثربخش را در مناطق مختلف کشور فراهم کنند.
تاکید بر توانمندسازی زنان و خانوادهها
حسینی با اشاره به اهمیت توانمندسازی زنان، بهویژه زنان سرپرست خانوار، گفت برای سالمسازی جامعه باید توجه ویژهای به آسیبهای زنان و وضعیت خانوادهها داشت.
او از راهاندازی پردیس توانمندسازی زنان با نام ذوالفقاری در تهران خبر داد و همچنین به ساخت خانه هنر در منطقه الوند برای توانمندسازی و درمان معلولان با روشهای نوین هنری اشاره کرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین بر نقش تشکلهای خیریه و شرکای اجتماعی در توسعه رفاه اجتماعی تاکید کرد و گفت گسترش مشارکت این مجموعهها میتواند ظرفیتهای جدیدی برای ارائه خدمات اجتماعی ایجاد کند.
ضرورت تقویت مدیران و کارشناسان در نظام اداری
حسینی یکی از مشکلات کشور را محدود شدن قدرت اجتماعی در نظام اداری دانست و بر ضرورت افزایش نقش کارشناسان و کارکنان در فرآیند توسعه تاکید کرد.
او گفت: ما نیازمند امیرکبیرسازی برای توسعه هستیم اما درست عکس این اتفاق افتاده است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین از رسانهها خواست عملکرد مدیران و کارشناسان موثر را روایت کنند و گفت معرفی اقدامات موفق میتواند به افزایش انگیزه، جسارت و خلاقیت در نظام مدیریتی کشور کمک کند.
تغییر رویکرد بهزیستی از حمایت صرف به توانمندسازی
حسینی با تاکید بر تغییر رویکرد سازمان بهزیستی اظهار کرد حمایت از جامعه هدف همچنان ادامه دارد، اما مسیر این سازمان باید از حمایت صرف به سمت توانمندسازی و فرصتآفرینی حرکت کند.
او با اشاره به عملکرد محمد نصیری، مدیرکل پیشین بهزیستی استان تهران، از اقدامات انجامشده در حوزه ساماندهی کودکان خیابانی و راهاندازی مجتمع شوق زندگی بعثت بهعنوان نمونههایی از اقدامات ویژه یاد کرد.
حسینی همچنین علت انتخاب حجتالاسلامی برای مدیریت بهزیستی استان تهران را عملکرد مطلوب او در سازمان بهزیستی و برخورداری از ارتباطات اجتماعی مناسب عنوان کرد.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار اجتماعی، مسکن، بهزیستی و مسائل شهری به خبرواژه مراجعه کنید.
