به گزارش خبرواژه، رئیس گروه مبارزه با بیماری‌های واگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند از ثبت ۳۸۶ مورد گزش جانوران زهرآگین در خراسان جنوبی طی ۶ ماه نخست سال جاری خبر داد. بر اساس آمار اعلام‌شده، بیشتر این حوادث مربوط به عقرب‌زدگی بوده و مسئولان بر مراجعه فوری به مراکز درمانی و پرهیز از اقدامات غیرعلمی تأکید کرده‌اند.
عقرب‌زدگی بیشترین سهم را در حوادث ثبت‌شده دارد
محمدرضا جمع‌آور اعلام کرد از مجموع موارد ثبت‌شده، ۳۳۶ مورد به عقرب‌زدگی، ۱۸ مورد به مارگزیدگی و ۳۲ مورد به نیش سایر حشرات و بندپایان، از جمله زنبور و عنکبوت، مربوط بوده است. به گفته وی، تمامی مصدومان با مراجعه به‌موقع به مراکز درمانی، خدمات پزشکی و درمانی لازم را دریافت کرده‌اند.
بررسی پراکندگی این حوادث نشان می‌دهد ۶۵ درصد گزش‌ها در مناطق روستایی و ۳۵ درصد در مناطق شهری رخ داده است. فعالیت گسترده کشاورزی و باغداری و همچنین فراوانی طبیعی جانوران زهرآگین در محیط‌های روستایی از جمله عوامل مؤثر در بالاتر بودن آمار این مناطق عنوان شده است.
بیشترین گزش‌ها در فصل گرما و ساعات شبانه
رئیس گروه مبارزه با بیماری‌های واگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با اشاره به افزایش وقوع این حوادث در فصول گرم سال گفت بخش قابل‌توجهی از گزش‌ها در ساعات تاریکی هوا و شب‌هنگام اتفاق می‌افتد. وی تأکید کرد در صورت عقرب‌زدگی یا مارگزیدگی، مصدوم باید بدون تأخیر به نزدیک‌ترین مرکز درمانی منتقل شود تا اقدامات تخصصی، از جمله تجویز پادزهر در صورت نیاز و مراقبت‌های بالینی، انجام گیرد.
اقدامات ضروری پس از مارگزیدگی و عقرب‌زدگی
به گفته جمع‌آور، حفظ خونسردی، کاهش اضطراب مصدوم و بی‌حرکت نگه داشتن عضو آسیب‌دیده از اقدامات مهم اولیه تا زمان رسیدن به مرکز درمانی است. در مقابل، بریدن محل زخم، مکیدن زهر، سوزاندن موضع و استفاده از روش‌های سنتی و غیرعلمی می‌تواند روند درمان را مختل کند و باید از آن‌ها خودداری شود.
در چنین شرایطی، انتقال سریع بیمار به اورژانس اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نوع درمان و ضرورت استفاده از پادزهر بر اساس شرایط مصدوم و نوع گزش توسط کادر درمان تعیین می‌شود.
راهکارهای پیشگیری از گزش جانوران زهرآگین
بهسازی محیط اطراف خانه، نظافت منظم و جمع‌آوری نخاله‌ها از حاشیه منازل می‌تواند احتمال حضور جانوران زهرآگین را کاهش دهد. همچنین توصیه می‌شود کفش‌ها و لباس‌ها پیش از پوشیدن به‌دقت بررسی و تکانده شوند و کشاورزان و کارگران هنگام فعالیت در مزارع، باغ‌ها و انبارها از دستکش و چکمه مناسب استفاده کنند.
در مناطق روستایی و بیابانی نیز بهتر است افراد از خوابیدن مستقیم روی زمین بدون زیرانداز خودداری کنند و پیش از استفاده، لباس‌ها، کفش‌ها و رختخواب‌ها را بررسی کنند. رعایت این نکات به‌ویژه در فصل‌های گرم سال می‌تواند خطر گزش را کاهش دهد.
پادزهر مار و عقرب در مراکز درمانی استان رایگان است
جمع‌آور با اشاره به تفاوت شدت سم گونه‌های مختلف مار و عقرب گفت مراکز درمانی خراسان جنوبی به پادزهر و امکانات اولیه مورد نیاز برای رسیدگی به این موارد مجهز هستند. وی همچنین اعلام کرد هزینه سرم پادزهر مار و عقرب برای بیماران در مراکز درمانی استان رایگان است.
وی تأکید کرد پادزهر از اقلام ضروری مورد نیاز مراکز درمانی و اورژانس‌هاست و استفاده به‌موقع از آن، در صورت تشخیص کادر درمان، نقش مهمی در درمان مسمومیت ناشی از سم مار و عقرب دارد. همچنین در صورت مشاهده این جانوران در خانه، مردم باید از نزدیک شدن یا دستکاری آن‌ها خودداری کرده و موضوع را به آتش‌نشانی اطلاع دهند.
با توجه به ثبت صدها مورد گزش در خراسان جنوبی، رعایت نکات پیشگیرانه و مراجعه سریع به مراکز درمانی می‌تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند. برای پیگیری تازه‌ترین اخبار سلامت، حوادث و اطلاعیه‌های بهداشتی استان‌ها به خبرواژه مراجعه کنید.
“`
