به گزارش خبرواژه، معاون علمی دانشگاه دارتموث پس از انتشار مقاله‌ای پژوهشی که بخش عمده‌ای از نگارش آن با کمک ابزارهای هوش مصنوعی انجام شده بود، از سمت خود کناره‌گیری کرد؛ اتفاقی که بار دیگر بحث درباره مرزهای استفاده مجاز از هوش مصنوعی در محیط‌های دانشگاهی و ضرورت شفافیت در پژوهش‌های علمی را مطرح کرده است.
این مدیر دانشگاهی در مقاله‌ای با عنوان «چه کسی این را نوشت؟» به بررسی ابزارهای تشخیص متون تولیدشده با هوش مصنوعی پرداخته و از ترکیب داوری انسانی با توان پردازشی الگوریتم‌ها دفاع کرده بود. او در این پژوهش، نگاه صفر و یکی به نگارش انسانی و ماشینی را نادرست دانسته و جزئیات استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی را نیز توضیح داده بود.
استعفا پس از انتشار مقاله درباره تشخیص متون هوش مصنوعی
موضوع زمانی حساسیت بیشتری پیدا کرد که مشخص شد نویسنده مقاله، پیش‌تر درباره چالش‌های ناشی از تقلب با هوش مصنوعی به جامعه دانشگاهی هشدار داده بود، اما خود در تهیه پژوهش از مدل‌های زبانی مختلف کمک گرفته است.
سیان لیا بیلاک، رئیس دانشگاه دارتموث، در واکنش به این اتفاق بر اهمیت شفافیت و قضاوت انسانی در محیط دانشگاهی تأکید کرد. او گفت: «هر یک از ما دیدگاه متفاوتی درباره چگونگی و زمان به‌کارگیری هوش مصنوعی در کار و زندگی خود داریم. علاوه‌بر این، نگه‌داشتن دارتموث در خط مقدم هوش مصنوعی ناگزیر به معنای هدایت امور در فضایی سیال و سریع‌التغییر است. به همین دلیل، برای ما به‌عنوان رهبران مجموعه بسیار حیاتی است که شفافیت و قضاوت انسانی مورد انتظار از دانشجویان و پژوهشگرانمان را خودمان به نمایش بگذاریم.»
مدل‌های هوش مصنوعی چه نقشی در نگارش مقاله داشتند؟
نویسنده در مقاله خود توضیح داده بود که از مدل‌های هوش مصنوعی برای پیشنهاد بخش‌هایی از پیش‌نویس‌های اولیه و معرفی منابع مرتبط استفاده کرده است. با این حال، به گفته او، تصمیم‌گیری نهایی درباره ساختار پژوهش و صحت فرمول‌ها بر عهده خودش بوده است.
او همچنین برای ویرایش زبانی متن از مدل GPT-5.6 Sol کمک گرفت و پیش از ارسال مقاله به نشریه، آن را در اختیار دو سامانه GPT-5.6 Pro و Claude Fable 5.1 قرار داد تا نقدهای احتمالی و ایرادهایی را که ممکن بود از سوی داوران مطرح شوند، شناسایی کند.
با وجود این میزان استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، نویسنده حاضر نشد این سامانه‌ها را به‌عنوان همکار یا مؤلف مقاله معرفی کند. استدلال او این بود که مشارکت یک ابزار در انجام پژوهش، لزوماً به معنای برخورداری آن از جایگاه نویسندگی نیست.
تفاوت مشارکت هوش مصنوعی با نویسندگی علمی
شلن در توضیح دیدگاه خود گفته است: «هم‌نویسنده نامیدن [مقاله] سردرگمی متفاوتی ایجاد می‌کند. ابزارهای ریاضی مدت‌ها است که مشارکت‌های اساسی داشته‌اند، بدون اینکه به نویسنده تبدیل شوند… نکته این نیست که نرم‌افزار هیچ کمکی نکرده است؛ مشارکت و نویسندگی، دو نقش متفاوت هستند.»
این اتفاق نشان می‌دهد که با گسترش مدل‌های زبانی در دانشگاه‌ها، تنها اعلام استفاده از هوش مصنوعی برای شفافیت پژوهشی کافی نیست و نهادهای علمی همچنان با پرسش‌هایی درباره میزان مجاز کمک ابزارهای هوشمند، مسئولیت نهایی نویسنده و معیارهای انتساب اثر روبه‌رو هستند.
برای پیگیری تازه‌ترین اخبار فناوری، هوش مصنوعی و تحولات دنیای علم و دانشگاه به خبرواژه مراجعه کنید.
“`
