استفاده طولانیمدت از فضای مجازی و ابزارهای دیجیتال، بهویژه در میان نوجوانان، میتواند پیامدهای قابلتوجهی برای سلامت جسم و روان داشته باشد. از اختلال در خواب و خستگی چشم گرفته تا افزایش استرس، کاهش تمرکز و دردهای عضلانی، این آسیبها در صورت تداوم استفاده نادرست از فناوری، کیفیت زندگی افراد را تحت تأثیر قرار میدهد.
به گزارش خبرواژه به نقل از ایسنا، کارشناسان بر این باورند که آگاهی از پیامدهای استفاده بیش از اندازه از فضای مجازی و تقویت مهارتهایی مانند خودتنظیمی و هوش هیجانی، نقش مهمی در کاهش آسیبهای ناشی از حضور مداوم در دنیای دیجیتال دارد. این مهارتها به کاربران، بهویژه نوجوانان، کمک میکند رفتارهای خود را بهتر مدیریت کرده و استفاده سالمتری از فناوری داشته باشند.
مهمترین عوارض استفاده طولانیمدت از فضای مجازی
استفاده مداوم از تلفن همراه، تبلت و رایانه میتواند مشکلات متعددی برای سلامت جسمی و روانی ایجاد کند. مهمترین این عوارض عبارتاند از:
- خستگی و خشکی چشم
- تاری دید و سردرد
- درد گردن، شانه و کمر
- اختلال در چرخه خواب
- کاهش تمرکز و افت عملکرد تحصیلی
- افزایش استرس و اضطراب
- خستگی مزمن و کاهش کیفیت زندگی
نور آبی صفحهنمایش چگونه خواب را مختل میکند؟
یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر سلامت کاربران، نور آبی ساطعشده از صفحهنمایش تلفن همراه، تبلت و لپتاپ است. این نور با کاهش ترشح هورمون ملاتونین، چرخه طبیعی خواب را مختل میکند و میتواند باعث بیخوابی، کاهش خواب عمیق و احساس خستگی در طول روز شود.
به گفته کارشناسان، نوجوانان به دلیل نیاز بیشتر به خواب باکیفیت، بیش از سایر گروههای سنی در معرض این آسیب قرار دارند.
خستگی چشم؛ شایعترین پیامد استفاده از گوشی و رایانه
نگاه طولانیمدت به صفحهنمایش باعث کاهش تعداد پلک زدن و در نتیجه خشکی چشم، سوزش، تاری دید و سردرد میشود. همچنین فشار مداوم به عضلات چشم، احتمال بروز خستگی شدید بینایی را افزایش میدهد.
اضطراب دیجیتال و اثر آن بر بدن
حضور دائمی در فضای مجازی و احساس نیاز به پاسخگویی سریع به پیامها یا ترس از جا ماندن از اخبار و اطلاعات (FOMO)، میتواند سطح استرس را افزایش دهد. افزایش هورمون کورتیزول در بدن نیز در بلندمدت با مشکلاتی مانند تنش عضلانی، میگرن، اختلالات خواب، مشکلات گوارشی، ضعف سیستم ایمنی و حتی افزایش خطر بیماریهای قلبی ارتباط دارد.
خودتنظیمی؛ راهکاری برای استفاده سالم از فضای مجازی
کارشناسان تأکید میکنند که تقویت مهارت خودتنظیمی میتواند نقش مهمی در کاهش آسیبهای ناشی از استفاده بیش از حد از ابزارهای دیجیتال داشته باشد. محدود کردن استفاده از تلفن همراه پیش از خواب، مدیریت اعلانها، استفاده از حالت «مزاحم نشوید»، تمرین ذهنآگاهی، ورزش منظم و ایجاد برنامه مشخص برای استفاده از اینترنت از جمله راهکارهای مؤثر در این زمینه است.
چگونه آسیبهای ناشی از استفاده طولانی از گوشی را کاهش دهیم؟
- رعایت قانون ۲۰-۲۰-۲۰؛ هر ۲۰ دقیقه، به مدت ۲۰ ثانیه به نقطهای در فاصله حدود ۶ متری نگاه کنید.
- هر یک ساعت چند دقیقه از جای خود بلند شوید و راه بروید.
- صفحهنمایش را همسطح چشم قرار دهید تا از فشار به گردن جلوگیری شود.
- از صندلی استاندارد و ارگونومیک استفاده کنید.
- حالت شب یا فیلتر نور آبی را در دستگاههای دیجیتال فعال کنید.
- حرکات کششی گردن، شانه، مچ دست و انگشتان را بهطور منظم انجام دهید.
- پیادهروی و فعالیت بدنی روزانه را در برنامه خود قرار دهید.
- پس از هر ۲۰ دقیقه استفاده از نمایشگر، چند ثانیه چشمها را ببندید یا تمرینهای حرکتی چشم را انجام دهید.
رعایت این توصیههای ساده میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت جسمی و روانی کاربران، بهویژه نوجوانان، داشته باشد و از بروز بسیاری از مشکلات ناشی از استفاده طولانیمدت از فضای مجازی جلوگیری کند.
برای مطالعه تازهترین اخبار حوزه سلامت، خانواده و سبک زندگی، خبرواژه را دنبال کنید.
