به گزارش خبرواژه، برنامه «شب ادبیات ترکی» با هدف معرفی ادبیات ترکیه و بررسی پیشینه پیوندهای ادبی و زبانی میان ایران و ترکیه، به همت رایزنی فرهنگی و گردشگری سفارت جمهوری ترکیه در تهران برگزار شد.
در این رویداد، شماری از آثار ادبیات ترکیه که توسط انتشارات نیماج به زبان فارسی ترجمه و منتشر شده‌اند نیز معرفی شدند و درباره سابقه ارتباط ادبی و زبانی دو کشور و روند ترجمه آثار ادبی میان فارسی و ترکی سخن گفته شد.
معرفی آثار ادبیات ترکیه در تهران
در بخش معرفی کتاب‌های ترجمه‌شده، آثاری از نویسندگان شناخته‌شده ادبیات ترکیه مورد توجه قرار گرفت. از جمله این آثار می‌توان به «قلم‌ها»، «پرنده یک‌بال»، «نگاه کن آب فرات خونین است»، «جایی که مورچه‌ها آب می‌نوشند» و «افسانه کوه آغری» نوشته یاشار کمال اشاره کرد.
«ماهی‌هایی که نمی‌میرند» اثر مقدر گمیجی و «دفتر سوزان» نوشته آیفر تونچ نیز از دیگر کتاب‌های معرفی‌شده در این برنامه بودند که به زبان فارسی ترجمه و منتشر شده‌اند.
سابقه پیوند زبان‌های فارسی و ترکی
گوکهان چتین‌کایا، رایزن فرهنگی و گردشگری سفارت جمهوری ترکیه در تهران، در این مراسم با اشاره به پیشینه روابط فرهنگی ایران و ترکیه گفت: «روشن است که رویارویی و ارتباط میان ترکیه و ایران پیشینه‌ای بسیار دیرینه دارد. از این رو، نگاه کردن به فعالیت‌های ترجمه میان زبان‌های ترکی و فارسی صرفاً از دریچه امروز، موجب غفلت از بخش مهمی از این رابطه خواهد شد، چرا که پیشینه این ارتباط بسیار عمیق‌تر است.»
چتین‌کایا با اشاره به جایگاه زبان فارسی در فرهنگ و ادبیات ترکیه، قرار گرفتن این زبان در جغرافیای مشترک تاریخی را یکی از عوامل شکل‌گیری این پیوند دانست. به گفته او، آموزش عربی و فارسی به عنوان زبان‌های دوم در مدارس علوم دینی و همچنین نگارش آثار ادبی به دو زبان ترکی و فارسی، در شکل‌گیری ارتباط میان این دو زبان نقش داشته است.
او همچنین بر تأثیرپذیری متقابل فارسی و ترکی تأکید کرد و واژه‌هایی مانند «دوست»، «دشمن»، «بهار» و «پنجره» را به عنوان نمونه‌هایی از واژه‌های مشترک یا مبادله‌شده میان دو زبان برشمرد.
ترجمه؛ مسیر شناخت تفاوت‌ها و شباهت‌ها
رایزن فرهنگی و گردشگری سفارت ترکیه در تهران تأکید کرد که داشتن تاریخ و جهان فرهنگی مشترک به معنای یکسان بودن ادبیات ایران و ترکیه نیست و همین تفاوت‌ها می‌تواند یکی از جذابیت‌های ترجمه ادبی باشد.
چتین‌کایا در این‌باره گفت: «ترجمه هم شباهت‌ها و هم تفاوت‌های ما را نشان می‌دهد.»
او همچنین با اشاره به روند مدرنیزاسیون گفت شکل روابط ادبی میان ایران و ترکیه در دوره معاصر تغییر کرده است. در کنار میراث ادبی مشترک دوره کلاسیک، رمان، داستان و شعر مدرن نیز در دو حوزه ادبی شکل گرفت و ترجمه مستقیم آثار به یکی از مسیرهای شناخت متقابل تبدیل شد.
ترجمه ادبیات مدرن ترکیه به فارسی
به گفته چتین‌کایا، انتقال ادبیات مدرن ترکیه به زبان فارسی به‌ویژه در قرن بیستم شتاب بیشتری گرفت. نویسندگانی مانند عزیز نسین، ناظم حکمت و یاشار کمال از جمله چهره‌هایی بودند که آثارشان از دوره‌های نخست با خوانندگان ایرانی ارتباط پیدا کرد.
در سال‌های بعد نیز آثار نویسندگان نسل‌های مختلف ادبیات ترکیه به فارسی ترجمه شد و این روند به شناخت بیشتر ادبیات معاصر ترکیه در میان مخاطبان ایرانی کمک کرد.
برگزاری «شب ادبیات ترکی» در تهران نیز در ادامه همین مسیر، فرصتی برای معرفی آثار ترجمه‌شده و گفت‌وگو درباره پیشینه روابط ادبی و زبانی ایران و ترکیه فراهم کرد.
برای پیگیری تازه‌ترین اخبار فرهنگ، ادبیات و رویدادهای فرهنگی به خبرواژه مراجعه کنید.
“`
