به گزارش خبرواژه به نقل از خبرگزاری آنا، چهلوهشتمین نشست «شبهای مستند» موزه سینما با نمایش نسخه مرمتشده دو مستند «تاکسیمتر» و «نانخورهای بیسوادی» ساخته ناصر تقوایی برگزار شد. در این نشست، پیروز کلانتری، پژوهشگر و مستندساز، با بررسی این آثار، ناصر تقوایی را از پیشگامان ساخت فیلم شهری در سینمای ایران معرفی کرد.
این نشست روز دوشنبه ۲۲ تیرماه در سالن فردوس موزه سینمای ایران برگزار شد و نسخههای اصلاح و مرمتشده دو مستند کمتر دیدهشده «تاکسیمتر» و «نانخورهای بیسوادی» که با همکاری فیلمخانه ملی ایران آماده نمایش شده بودند، همزمان با زادروز ناصر تقوایی و با همکاری انجمن تهیهکنندگان سینمای مستند به نمایش درآمد. مدیریت این نشست را فخرالدین سیدی، فیلمساز، بر عهده داشت.
تقوایی در کنار بزرگان موج نو سینمای ایران
پیروز کلانتری با مرور جریان شکلگیری موج نو سینمای ایران، ناصر تقوایی را در کنار فیلمسازانی همچون داریوش مهرجویی، علی حاتمی، عباس کیارستمی، سهراب شهید ثالث و فریدون گله از چهرههای شاخص این جریان دانست.
وی گفت: «اگر فیلمسازان بعد از سال ۱۳۴۸ هجری شمسی را دنبال کنیم که یک به یک فیلمسازان برجستهای میشوند، یکی داریوش مهرجویی است که با «گاو» به ادامه فیلمسازی میپردازد. دیگر افراد شاخص در این فهرست، ناصر تقوایی، علی حاتمی، عباس کیارستمی، سهراب شهید ثالث، فریدون گُله هستند…»
کلانتری همچنین به فیلم «آرامش در حضور دیگران» اشاره کرد و معتقد بود اگر این اثر در زمان تولید اکران میشد، میتوانست جایگاه تأثیرگذارتری در جریان موج نو سینمای ایران داشته باشد.
نقش تلویزیون ملی در آغاز مسیر فیلمسازی تقوایی
این پژوهشگر با اشاره به فعالیت ناصر تقوایی در پروژه «فیلمهای ایرانزمین» تلویزیون ملی ایران، توضیح داد که این جریان با مدیریت فرخ غفاری و فریدون رهنما، زمینه تولید مستندهایی درباره فرهنگ و اقلیم ایران را برای فیلمسازان جوان فراهم کرد.
به گفته کلانتری، تقوایی در همین دوره نخستین مستندهای خود را ساخت و از همان ابتدا نگاه متفاوتی نسبت به دیگر مستندسازان همدوره خود داشت.
تقوایی؛ پیشگام فیلم شهری در ایران
کلانتری دو ویژگی مهم مستندهای ناصر تقوایی را رویکرد تجربهگرایانه و نگاه نو به زندگی شهری عنوان کرد.
وی گفت: «وجه دیگر این است که تقوایی دارد یک فیلم شهری میسازد و نه اینکه از شهر فیلم بسازد. این دو تا با هم تفاوت دارند. شما میتوانید از شهر فیلم بسازید و همان فیلمهای تمیز و دوربین روی سهپایه باشد، در صورتی که فرم این فیلمها، شتاب فیلمبرداری و تدوین و نمایش شتاب زندگی، که تبدیل به فرم فیلمسازی میشود، از همان زیست شهری نشأت میگیرد.»
به اعتقاد این مستندساز، تقوایی با استفاده از دوربین روی دست، روایت پویا و گفتارنویسی خلاقانه، سبک تازهای را در مستندسازی ایران پایهگذاری کرد که تا سالها نمونه مشابهی نداشت.
حرفهایگری ناصر تقوایی در سینما
پیروز کلانتری در بخش پایانی سخنان خود، ناصر تقوایی را یکی از حرفهایترین فیلمسازان ایران توصیف کرد و گفت: «تقوایی در این فیلمها و مستندها و داستانیهای بعدی نشان میدهد که چقدر حرفهای است. او بیش از همه در سریال «دایی جان ناپلئون» این حرفهایگری را نشان میدهد و اینکه این آدم حرفهای چه دغدغههایی دارد؛ یک نوع سنت روشنفکری، یک نوع سنت اندیشه و یک نوع سنت رابطه با تاریخ کشور.»
چهلوهشتمین نشست «شبهای مستند» موزه سینما در پایان با پرسش و پاسخ حاضران درباره ابعاد مختلف آثار و سبک فیلمسازی ناصر تقوایی به کار خود پایان داد.
برای مطالعه تازهترین اخبار سینما، مستند و رویدادهای فرهنگی، خبرواژه را دنبال کنید.
