به گزارش خبرواژه به نقل از خبرگزاری مهر، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با تشریح جزئیات «قراردادهای یکسان» در قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، این قراردادها را راهکاری مؤثر برای افزایش شفافیت معاملات ملکی، کاهش اختلافات حقوقی و جلوگیری از معاملات معارض دانست.
اعظم قویدل اظهار کرد که قراردادهای یکسان بر اساس تبصره (۲) ماده (۳) قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول پیشبینی شدهاند و بهصورت قراردادهای متحدالشکل در سامانه ثبت الکترونیک اسناد برای املاک دارای سند مالکیت رسمی حدنگار (سبزرنگ) قابل تنظیم و ثبت هستند.
قراردادهای یکسان؛ لازمالاجرا اما نه سند رسمی
وی با بیان اینکه این قراردادها از ضمانت اجرای قانونی برخوردار هستند، گفت: «قراردادهای یکسان از جمله قراردادهای لازمالاجرا محسوب میشوند و توسط مشاوران املاک یا به صورت خودکاربری از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی در سامانه ثبت میشوند.»
قویدل افزود: «با این حال، طرفین معامله مکلف هستند حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ ثبت قرارداد، برای انجام تشریفات قانونی و رفع محدودیتهای ایجادشده در سامانه، به دفتر اسناد رسمی منتخب مراجعه کنند.»
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با استناد به ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی تأکید کرد که اگرچه این قراردادها آثار حقوقی و ضمانت اجرای قانونی دارند، اما تا زمان تنظیم سند در دفتر اسناد رسمی، سند رسمی محسوب نمیشوند.
تفاوت قراردادهای یکسان با مبایعهنامههای عادی
به گفته قویدل، مهمترین تفاوت قراردادهای یکسان با مبایعهنامههای عادی، ثبت اطلاعات معامله در سامانه ثبت الکترونیک اسناد است؛ اقدامی که علاوه بر ایجاد شفافیت، از انجام معاملات معارض جلوگیری میکند.
وی افزود که در صورت بروز اختلاف میان طرفین یا عدم رفع محدودیت توسط سردفتر، دعاوی ناشی از این قراردادها در مراجع قضایی قابل رسیدگی خواهد بود.
وظایف سردفتر پس از ثبت قرارداد
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور توضیح داد که طرفین معامله همزمان با ثبت قرارداد، دفتر اسناد رسمی موردنظر خود را انتخاب میکنند و موظف هستند حداکثر ظرف سه ماه به همان دفترخانه مراجعه کنند.
وی گفت: «سردفتر پس از حضور طرفین، سه وظیفه اساسی بر عهده دارد؛ نخست، احراز صحت معامله و بررسی وجود شرایط اساسی صحت معاملات مطابق ماده ۱۹۰ قانون مدنی از جمله قصد و رضای طرفین، اهلیت و سایر شرایط قانونی؛ دوم، بررسی استعلامات قانونی یا اخذ استعلامهای لازم در صورت انجام نشدن آنها هنگام ثبت قرارداد؛ و سوم، وصول و کنترل حقوق دولتی و عمومی از جمله مالیات نقل و انتقال، عوارض شهرداری و حقوق مربوط به ماده ۳۷ قانون تأمین اجتماعی.»
وی ادامه داد: «پس از انجام این مراحل و تأیید سردفتر، رفع محدودیت قرارداد، خلاصه معامله و اطلاعات مربوط به صورت آنی و برخط به واحد ثبتی ارسال میشود.»
قویدل خاطرنشان کرد: «چنانچه سردفتر در زمان بررسی، فقدان شرایط صحت معامله را احراز کند، از تأیید قرارداد خودداری کرده و دلایل آن را از طریق سامانه ابلاغ الکترونیک قضایی به طرفین اعلام خواهد کرد.»
شرایط تنظیم قراردادهای یکسان
بر اساس اعلام سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، تنظیم قراردادهای یکسان تنها در شرایطی امکانپذیر است که ملک دارای سند مالکیت حدنگار (سبزرنگ) باشد، معامله از نوع معوض باشد، طرفین معامله شخص اصیل باشند و نه ولی، وکیل یا قیم، در صورت رهن بودن ملک، اجازه مرتهن اخذ شده باشد، ملک بازداشت یا توقیف نباشد و دفتر اسناد رسمی نیز هنگام ثبت قرارداد مشخص شود.
چه بخشهایی از قرارداد قابل اصلاح است؟
قویدل در پایان اعلام کرد که پیش از مراجعه به دفتر اسناد رسمی، طرفین تنها با توافق یکدیگر و در چارچوب مقررات قانونی میتوانند زمان پرداخت ثمن، زمان تحویل ملک و زمان مراجعه به دفتر اسناد رسمی را اصلاح کنند و سایر مفاد قرارداد تابع مقررات قانونی خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار حوزه ثبت اسناد، قوانین معاملات ملکی و تحولات حقوقی، خبرواژه را دنبال کنید.