انتشار برخی ادعاهای قطعی درباره بیفایده بودن ختنه نوزادان پسر در فضای مجازی، بار دیگر این موضوع را به محل بحث میان والدین تبدیل کرده است؛ در حالی که شواهد پزشکی موجود، تصویری پیچیدهتر از دوگانه «کاملاً مفید» یا «کاملاً بیفایده» ارائه میدهد و تصمیمگیری درباره آن باید بر پایه مشورت پزشکی و بررسی منافع و عوارض احتمالی انجام شود.
به گزارش خبرواژه، اخیراً مطالبی درباره ختنه نوزادان پسر منتشر میشود که در آنها عباراتی مانند «ختنه هیچ فایده پزشکی ندارد» یا «ختنه کردن کودک بدون رضایت او اشتباه است» بهصورت قطعی مطرح شده است. در مقابل، برخی منابع پزشکی نیز از وجود فواید بهداشتی برای این اقدام سخن گفتهاند.
اصل حق والدین برای پرسش، تردید و تصمیمگیری آگاهانه درباره اقدامات پزشکی مربوط به فرزندشان قابل احترام است؛ اما موضوع زمانی پیچیده میشود که یک مسئله پزشکی چندوجهی، در فضای مجازی به چند شعار تقلیل پیدا کند و بخشی از شواهد علمی نادیده گرفته شود.
ختنه؛ نه اقدامی کاملاً بیفایده و نه ضرورتی مطلق
ختنه از نظر پزشکی نه اقدامی کاملاً بیفایده محسوب میشود و نه ضرورتی مطلق برای همه نوزادان پسر. مجموعهای از مطالعات و مواضع نهادهای پزشکی نشان میدهد که این اقدام میتواند برخی فواید بهداشتی داشته باشد و در صورت انجام توسط فرد آموزشدیده، در شرایط مناسب و همراه با کنترل درد، احتمال عوارض جدی آن پایین است.
از سوی دیگر، تصمیم درباره ختنه باید با در نظر گرفتن شرایط هر کودک، منافع احتمالی، خطرات و نظر پزشک اتخاذ شود و نمیتوان یک نسخه واحد را برای تمام خانوادهها تجویز کرد.
تصمیمی درباره سلامت کودک، نه میدان جنگ باورهای مجازی
گاهی در شبکههای اجتماعی والدینی دیده میشوند که با صراحت از تصمیم خود برای ختنه نکردن فرزند پسرشان صحبت میکنند و حتی دیگران را نیز به چنین تصمیمی تشویق میکنند. پرسشگری درباره یک اقدام پزشکی طبیعی است؛ اما در تصمیمگیری درباره سلامت کودک، اتکا به شواهد معتبر پزشکی اهمیت بیشتری از شعارها و محتوای منتشرشده در شبکههای اجتماعی دارد.
ختنه علاوه بر جایگاه مذهبی و فرهنگی در برخی جوامع، موضوع مطالعات پزشکی متعددی نیز بوده است. آکادمی اطفال آمریکا (AAP) در بررسیهای خود اعلام کرده است که فواید بهداشتی ختنه نوزادان پسر میتواند از عوارض احتمالی آن بیشتر باشد. از جمله فواید مطرحشده، کاهش خطر عفونتهای ادراری، برخی عفونتهای آمیزشی و برخی بیماریهای مرتبط با آلت است.
یکی از فواید مورد توجه، کاهش خطر عفونت ادراری در دوران شیرخوارگی است. عفونت ادراری در برخی نوزادان میتواند به عفونت کلیه و عوارض جدیتر منجر شود و به همین دلیل، کاهش احتمال بروز آن از جمله مواردی است که در بررسی فواید احتمالی ختنه مورد توجه قرار گرفته است.
نتایج مطالعات سازمان جهانی بهداشت درباره ختنه
فواید احتمالی ختنه به دوران نوزادی محدود نمیشود. سازمان جهانی بهداشت (WHO) نیز بر اساس نتایج چندین کارآزمایی تصادفیشده، ختنه پزشکی مردان را در مناطقی که شیوع HIV بالاست، بهعنوان یکی از ابزارهای پیشگیری مطرح کرده است.
بر اساس شواهد مورد استناد این سازمان، ختنه میتواند خطر انتقال هتروسکسوال HIV از زن به مرد را حدود ۶۰ درصد کاهش دهد. البته این اقدام جایگزین کاندوم یا سایر روشهای پیشگیری نیست و تنها میتواند بخشی از یک برنامه جامع پیشگیری از HIV باشد.
همچنین شواهدی درباره کاهش برخی عفونتهای آمیزشی و بعضی بیماریهای مرتبط با آلت وجود دارد. بنابراین، بیان این ادعا که «ختنه هیچ فایدهای ندارد» با تمام شواهد پزشکی موجود همخوانی ندارد.
عوارض احتمالی ختنه چیست؟
در کنار فواید احتمالی، بررسی علمی ایجاب میکند که عوارض ختنه نیز مورد توجه قرار گیرد. ختنه یک اقدام پزشکی است و میتواند با عوارضی مانند درد، خونریزی، عفونت یا سایر مشکلات همراه باشد.
به همین دلیل، انجام این اقدام توسط فرد آموزشدیده، رعایت اصول بهداشتی و استریل و استفاده از روش مناسب کنترل درد اهمیت زیادی دارد. آکادمی اطفال آمریکا نیز تأکید کرده است که عوارض شدید در ختنه پزشکی نادر است، در حالی که انجام آن توسط افراد آموزشندیده میتواند احتمال بروز عوارض را افزایش دهد.
والدین چگونه درباره ختنه تصمیم بگیرند؟
اگر پدر یا مادری پس از مشورت با پزشک، بررسی شواهد و سنجیدن منافع و خطرات احتمالی تصمیم بگیرد فرزندش را ختنه نکند، نمیتوان صرفاً بر اساس این تصمیم او را بیمسئولیت دانست. با این حال، تبدیل ادعاهای تأییدنشده فضای مجازی به توصیه پزشکی و تشویق سایر والدین به تصمیمگیری بدون دریافت مشاوره تخصصی، قابل نقد است.
در واقع، اختلافنظر درباره ختنه میتواند محترمانه و مبتنی بر گفتوگو باشد؛ اما ادعاهای قطعی درباره مسائل پزشکی، بدون توجه به مجموعه شواهد، میتواند والدین را از تصمیمگیری آگاهانه دور کند.
سلامت کودک نباید قربانی اطلاعات نادرست شود
وقتی موضوع سلامت کودک مطرح است، حتی تصمیم والدین نیز باید بر پایه اطلاعات درست و ارزیابی دقیق منافع و خطرات اتخاذ شود. اگر خانوادهای درباره ختنه مردد است، بهترین مسیر، گفتوگو با پزشک و بررسی شرایط اختصاصی کودک است، نه تکیه بر یک پست، ویدئو یا روایت منتشرشده در شبکههای اجتماعی.
در نهایت، ختنه را نمیتوان صرفاً به یک موضوع فرهنگی یا مذهبی تقلیل داد؛ همانطور که نمیتوان همه جنبههای آن را با یک جمله رد یا تأیید کرد. شواهد پزشکی، شرایط کودک و نظر متخصص باید در کنار یکدیگر مبنای تصمیمگیری قرار گیرند.
سلامت کودکان را به میدان آزمون ادعاهای فضای مجازی تبدیل نکنیم؛ پیش از هر تصمیم پزشکی، از منابع معتبر و پزشک متخصص کمک بگیرید.
برای خواندن تازهترین اخبار و گزارشهای اجتماعی، به خبرواژه مراجعه کنید.
