به گزارش خبرواژه، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش از فعالیت بیش از ۳۰۰ مدرسه در کشور خبر داده است که تنها یک دانشآموز دارند و برای همه این مدارس معلم اختصاص یافته است. این وضعیت در حالی ادامه دارد که کاهش جمعیت دانشآموزی، مهاجرت از روستاها و پراکندگی جمعیت در مناطق کمتراکم، از عوامل مؤثر بر شکلگیری مدارس کمجمعیت عنوان میشوند.
این مقام مسئول همچنین تأکید کرده است کاهش تراکم کلاسها ارتباطی با خروج اتباع ندارد و هدفگذاری وزارت آموزش و پرورش، تشکیل کلاسها با تراکم استاندارد و حرکت به سمت مدارس تکشیفت است.
بیش از ۳۰۰ مدرسه با یک دانشآموز
مدارس تکدانشآموزه بیشتر در مناطق روستایی و کمتراکم فعالیت دارند؛ مناطقی که فاصله جغرافیایی میان سکونتگاهها یا کاهش جمعیت باعث شده تعداد دانشآموزان برای تشکیل کلاسهای معمول به حداقل برسد.
با وجود تعداد بسیار کم دانشآموز، برای این مدارس معلم اختصاص داده شده است. ادامه فعالیت چنین مدارسی از یک سو دسترسی کودکان مناطق دورافتاده به آموزش را حفظ میکند و از سوی دیگر، نیازمند تخصیص نیروی انسانی و منابع برای واحدهای آموزشی با جمعیت بسیار پایین است.
چرا مدارس تکدانشآموزه شکل میگیرند؟
تحولات جمعیتی یکی از عوامل مهم در کاهش تعداد دانشآموزان برخی مناطق به شمار میرود. کاهش تعداد تولدها در سالهای گذشته، باعث شده در بعضی مناطق تعداد کودکان در سن مدرسه کاهش پیدا کند.
مهاجرت روستاییان به شهرها نیز عامل دیگری است. با کاهش جمعیت برخی روستاها، مدارس محلی که در گذشته دانشآموزان بیشتری داشتهاند، ممکن است به مدارس کمجمعیت یا تکدانشآموزه تبدیل شوند.
پراکندگی جمعیت در مناطق کوهستانی، بیابانی و دورافتاده نیز باعث میشود ایجاد یک مدرسه بزرگتر در فاصلهای دورتر، همیشه راهکار سادهای برای دسترسی دانشآموزان به آموزش نباشد. در چنین شرایطی، حفظ مدرسه محلی میتواند امکان ادامه تحصیل کودک در محل زندگی خود را فراهم کند.
کاهش تراکم کلاسها و هدف مدارس تکشیفت
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، تشکیل کلاسها با تراکم استاندارد و حرکت به سمت مدارس تکشیفت را از اهداف این وزارتخانه عنوان کرده است.
کاهش تراکم کلاسها میتواند امکان تعامل بیشتر معلم با دانشآموزان را فراهم کند، اما اجرای این هدف به امکانات فیزیکی، نیروی انسانی و ظرفیت کافی مدارس نیاز دارد. حرکت به سمت مدارس تکشیفت نیز مستلزم فراهم شدن ظرفیت آموزشی لازم در مدارس است.
مزایا و چالشهای مدارس تکدانشآموزه
یکی از ویژگیهای مدرسه تکدانشآموزه، امکان اختصاص زمان و توجه بیشتر معلم به همان دانشآموز است. معلم میتواند روند آموزش را با سطح یادگیری و نیازهای فردی دانشآموز هماهنگ کند.
در مقابل، محدود بودن تعامل دانشآموز با همسالان میتواند یکی از تفاوتهای مهم این نوع مدرسه با کلاسهای عادی باشد. فعالیتهای گروهی، ارتباط با همکلاسیها و تجربه حضور در یک جمع دانشآموزی در چنین محیطی محدودتر است.
از نظر اقتصادی نیز ادامه فعالیت مدارس با یک دانشآموز نیازمند بررسی هزینههای نیروی انسانی، فضای آموزشی، تجهیزات و نگهداری مدرسه است. بنابراین تصمیمگیری درباره آینده این مدارس نیازمند توجه همزمان به عدالت آموزشی، شرایط جغرافیایی و هزینههای ارائه خدمات آموزشی است.
آینده مدارس تکدانشآموزه چه خواهد شد؟
آینده این مدارس به روندهای جمعیتی، مهاجرت و سیاستهای آموزشی کشور وابسته است. در مناطقی که جمعیت پراکنده است، حفظ مدرسه محلی میتواند از رفتوآمد طولانی دانشآموزان جلوگیری کند؛ در مقابل، در برخی مناطق ممکن است استفاده از شیوههای آموزشی جایگزین نیز مورد بررسی قرار گیرد.
آموزش از راه دور یکی از گزینههای قابل بررسی در مناطق دارای زیرساخت ارتباطی مناسب است، اما اجرای آن به دسترسی پایدار به اینترنت، تجهیزات و آمادگی معلمان و دانشآموزان نیاز دارد. مدارس شبانهروزی نیز گزینه دیگری است که میتواند دانشآموزان چند منطقه کمجمعیت را در یک مرکز آموزشی گرد هم آورد، هرچند هزینههای اسکان و رفتوآمد را به همراه دارد.
در نهایت، وجود بیش از ۳۰۰ مدرسه تکدانشآموزه نشان میدهد سیاستگذاری آموزشی در مناطق کمجمعیت باید علاوه بر تعداد دانشآموزان، فاصله جغرافیایی، شرایط خانوارها و دسترسی به خدمات آموزشی را نیز در نظر بگیرد. برای پیگیری اخبار و تحولات حوزه آموزش و مدارس، به خبرواژه مراجعه کنید.
“`
