بررسیهای آماری از وضعیت آموزش عالی نشان میدهد با وجود حضور گسترده زنان در دانشگاهها، شکاف جنسیتی در انتخاب برخی رشتههای تحصیلی همچنان پابرجاست. معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری با تأکید بر ضرورت تحلیل علمی این موضوع، خواستار بررسی عوامل فرهنگی، اجتماعی و ساختاری مؤثر بر کاهش حضور زنان در برخی حوزههای تخصصی شد.
به گزارش خبرواژه، زهرا بهروزآذر، معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، در نشست رونمایی و تشریح سالنامه آماری زنان و خانواده با اشاره به اهمیت استفاده از دادههای آماری در سیاستگذاری اظهار کرد: سیاستگذاری زمانی معنا پیدا میکند که تصویر روشنی از واقعیتهای موجود در اختیار داشته باشیم و بدون شناخت دقیق وضعیت، امکان تصمیمگیری صحیح وجود ندارد.
وی افزود: سالنامه آماری زنان و خانواده با هدف رصد وضعیت زنان در حوزههای مختلف و شناسایی شکافهای موجود تدوین شده است تا سیاستگذاریها بر پایه دادههای معتبر و نه برداشتهای شخصی انجام شود.
ضرورت سیاستگذاری مبتنی بر داده در حوزه زنان و خانواده
بهروزآذر با اشاره به جایگاه عدالت جنسیتی در برنامههای توسعه کشور گفت: این مجموعه از دوره اجرای برنامه ششم توسعه شکل گرفت؛ زمانی که موضوع عدالت جنسیتی در برنامههای توسعه اهمیت بیشتری یافت و سیاستگذاری مبتنی بر داده در حوزه زنان و خانواده مورد توجه قرار گرفت.
معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری اظهار کرد: مطابق اصل ۲۰ قانون اساسی، همه مردم ایران از حمایت یکسان قانون برخوردارند و بر اساس اصل ۲۱ نیز دولت موظف است زمینه رشد و شکوفایی زنان را فراهم کند.
وی ادامه داد: زمانی که رئیسجمهور به عنوان مجری قانون اساسی اجرای این اصول را مطالبه میکند، ابتدا باید مشخص شود مسیر رشد و شکوفایی زنان چیست، آیا تبعیض یا نابرابری وجود دارد یا خیر و اگر وجود دارد، منشأ آن کدام است.
حضور گسترده زنان در آموزش عالی
بهروزآذر با اشاره به حضور پررنگ زنان در نظام آموزش عالی کشور گفت: امروز یکی از افتخارات جمهوری اسلامی ایران، حضور گسترده زنان در آموزش عالی است؛ بهگونهای که بیش از ۶۴ درصد داوطلبان ورود به دانشگاهها را دختران تشکیل میدهند و بیش از ۵۲ درصد دانشجویان کشور نیز زن هستند.
وی افزود: با این حال، بررسی رشتههای تحصیلی نشان میدهد شکاف جنسیتی در انتخاب برخی رشتهها همچنان قابل توجه است.
شکاف قابل توجه زنان و مردان در رشتههای فنی و مهندسی
معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری اظهار کرد: در حوزه علوم پایه، وضعیت حضور زنان نسبتاً مطلوبتر است، اما در رشتههای فنی و مهندسی فاصله میان سهم زنان و مردان بسیار بیشتر دیده میشود.
وی گفت: چه باورها و عوامل فرهنگی و اجتماعی موجب میشود دختران کمتر به سمت رشتههایی مانند مهندسی برق، علوم کامپیوتر و برخی رشتههای فنی گرایش پیدا کنند؟ این در حالی است که حضور زنان در حوزههایی مانند تولید محتوا، اقتصاد دیجیتال و فعالیتهای فریلنسری بسیار پررنگ است.
بهروزآذر خاطرنشان کرد: شکاف جنسیتی در رشتههای STEM یا علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات، مسئلهای مختص ایران نیست و در بسیاری از کشورهای جهان نیز وجود دارد، اما به نظر میرسد این شکاف در کشور ما پررنگتر است و نیازمند بررسی دقیقتر و ارائه راهکارهای علمی است.
ضرورت بررسی نقش زنان در فناوریهای نوین
وی با اشاره به اهمیت حضور زنان در حوزههای فناوری گفت: شاید برخی معتقد باشند این رشتهها ماهیتی مردانه دارند و ضرورتی برای حضور زنان در آنها وجود ندارد، اما این نگاه محل تأمل است.
معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری افزود: یکی از پرسشهای مهم این است که چرا زنان با وجود موفقیت در حوزههایی مانند تولید محتوا، اقتصاد دیجیتال و فعالیتهای فریلنسری، کمتر به سمت برنامهنویسی، کدنویسی و برخی حوزههای تخصصی هوش مصنوعی گرایش پیدا میکنند.
بهروزآذر ادامه داد: بسیاری از پژوهشگران اخلاق هوش مصنوعی معتقدند حضور پررنگتر زنان میتواند به توسعه سامانههایی منجر شود که اخلاقمحورتر و مبتنی بر رویکردهای مراقبتی باشند، اما امروز با کمبود حضور زنان در این حوزه مواجه هستیم و این موضوع نیازمند واکاوی علمی است.
شناخت مسائل زنان نیازمند همکاری دانشگاههاست
بهروزآذر با تأکید بر نقش دانشگاهیان در تحلیل دادههای حوزه زنان گفت: سالنامه آماری تنها وضعیت موجود را توصیف میکند، اما چرایی شکلگیری این وضعیت و عوامل مؤثر بر آن، نیازمند پژوهشهای علمی است.
وی افزود: انتظار ما از استادان، پژوهشگران و متخصصان حوزه زنان و خانواده این است که به لایههای پنهان این آمارها بپردازند و راهکارهای اجرایی برای رفع چالشها ارائه دهند تا بتوانیم بر اساس شواهد، سیاستگذاری مؤثرتری داشته باشیم.
موانع ساختاری رشد زنان باید شناسایی شود
معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری با اشاره به ضرورت شناسایی موانع رشد زنان اظهار کرد: باید مشخص شود چه قوانین، مقررات یا رویههایی ناخواسته مانع رشد و شکوفایی زنان شدهاند و چه اصلاحاتی میتواند مسیر پیشرفت آنان را هموار کند.
وی ادامه داد: یکی از خلأهای موجود، نبود تحلیل همبستگی میان شاخصهای آماری است و هنوز ارتباط بسیاری از دادهها با یکدیگر بهصورت علمی بررسی نشده است. بدون دادههای معتبر و پیمایشهای علمی، نباید درباره مسائل اجتماعی قضاوت یا سیاستگذاری کرد.
کاهش ازدواج نیازمند بررسی علمی عوامل فرهنگی و اجتماعی است
بهروزآذر با اشاره به موضوع ازدواج و خانواده گفت: اگر گفته میشود بخشی از کاهش ازدواج ریشه فرهنگی دارد، باید لایههای عمیقتر این مسئله شناسایی شود و مشخص شود زنان و مردان امروز چه انتظاراتی از زندگی مشترک دارند و چه عواملی موجب تغییر الگوهای تشکیل خانواده شده است.
وی همچنین تأکید کرد که در کنار توانمندسازی زنان، نباید از وضعیت مردان نیز غافل شد؛ زیرا کاهش حضور مردان در دانشگاهها و فعالیتهای اقتصادی میتواند بر روند ازدواج و تشکیل خانواده تأثیرگذار باشد.
ادامه نشستهای تخصصی برای حل مسائل حوزه زنان
معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در پایان از برگزاری نشستهای تخصصی منظم درباره محورهای سالنامه آماری زنان و خانواده خبر داد و گفت: تلاش میکنیم با مشارکت استادان، پژوهشگران و اندیشکدهها، مسائل این حوزه دقیقتر شناسایی و راهکارهای اجرایی مبتنی بر شواهد تدوین شود.
وی افزود: مأموریت معاونت امور زنان و خانواده، شناخت مسائل زنان و کمک به یافتن راهحلهای علمی برای آنهاست و برای رسیدن به این هدف به مشارکت جامعه دانشگاهی و پژوهشگران نیاز داریم.
برای دنبال کردن تازهترین گزارشها و تحلیلهای حوزه زنان، خانواده و مسائل اجتماعی، خبرهای جدید را در خبرواژه دنبال کنید.
