به گزارش خبرواژه، پژوهشگران در مطالعه‌ای تازه دریافته‌اند که تفاوت واکنش افراد به واکسن، از جمله بروز تب و شدت علائم پس از تزریق، ممکن است با ترکیب و فعالیت میکروب‌های ساکن روده ارتباط داشته باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد وضعیت میکروبیوم روده پیش از واکسیناسیون می‌تواند بر شدت پاسخ التهابی بدن اثر بگذارد.
برخی افراد پس از دریافت یک واکسن ممکن است برای مدتی تب و علائم شبیه آنفلوآنزا را تجربه کنند، در حالی که گروهی دیگر واکنش محسوسی ندارند. پژوهش جدید نشان می‌دهد یکی از عوامل احتمالی این تفاوت، فعالیت باکتری‌های روده و پروتئین‌هایی است که این میکروب‌ها تولید می‌کنند.
وضعیت میکروبیوم روده پیش از واکسیناسیون
میکروبیوم روده مجموعه‌ای از میکروب‌های ساکن دستگاه گوارش است که ارتباط مداومی با سیستم ایمنی بدن دارند و در تنظیم فعالیت آن نقش ایفا می‌کنند. از آنجا که ترکیب این جامعه میکروبی در افراد مختلف متفاوت است، ممکن است بدن افراد در مواجهه با یک واکسن یکسان، واکنش‌های متفاوتی نشان دهد.
تیم پژوهشی بین‌المللی به رهبری روث لی از مؤسسه ماکس پلانک، گروهی از بزرگسالان جوان سالم را که در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ واکسن کووید ۱۹ دریافت کرده بودند، بررسی کرد. شرکت‌کنندگان نمونه خون و مدفوع ارائه دادند و دمای بدن خود را در هفته قبل و بعد از واکسیناسیون ثبت کردند.
ارتباط پروتئین فلاژلین با تب پس از واکسن
بررسی‌ها نشان داد افرادی که پس از واکسیناسیون تب شدیدتری داشتند، پیش از دریافت واکسن در میکروب‌های روده خود فعالیت بیشتری در ژن‌های مرتبط با حرکت باکتریایی نشان می‌دادند. این ژن‌ها در ساخت تاژک نقش دارند؛ ساختارهای رشته‌ای که به باکتری‌ها امکان حرکت می‌دهند.
تاژک‌ها از پروتئینی به نام فلاژلین ساخته شده‌اند. سیستم ایمنی بدن می‌تواند این پروتئین را به‌عنوان نشانه‌ای از فعالیت میکروبی شناسایی کند و در پاسخ به آن واکنش التهابی نشان دهد. پژوهشگران همچنین دریافتند افرادی که تب شدیدتری را تجربه کرده بودند، پیش از واکسیناسیون نشانه‌های بیشتری از التهاب داشتند.
انتقال میکروب‌های روده به موش‌ها
برای بررسی اینکه آیا میکروب‌های روده واقعاً در شدت واکنش ایمنی نقش دارند، محققان نمونه‌های میکروبی مدفوع شرکت‌کنندگان را به موش‌های فاقد میکروب روده منتقل کردند و سپس حیوانات را واکسینه کردند.
نتایج نشان داد موش‌هایی که میکروب‌های افراد دارای تب شدیدتر را دریافت کرده بودند، پس از واکسیناسیون پاسخ التهابی قوی‌تری داشتند. در مقابل، حیواناتی که میکروب‌های افراد با تب خفیف‌تر به آن‌ها منتقل شده بود، التهاب کمتری نشان دادند. این اثر تا حدی به توانایی بدن موش‌ها در شناسایی فلاژلین وابسته بود.
روث لی توضیح داد که واکسیناسیون امکان بررسی واکنش افراد به یک محرک ایمنی یکسان را فراهم می‌کند و نتایج این پژوهش نشان می‌دهد فلاژلین میکروبی می‌تواند یکی از عوامل مؤثر در وضعیت اولیه سیستم ایمنی باشد.
آیا رژیم غذایی در تب بعد از واکسن نقش دارد؟
پژوهشگران در ادامه تأثیر رژیم غذایی بر فعالیت میکروب‌های روده را بررسی کردند. بر اساس نتایج، شرکت‌کنندگانی که رژیم غذایی گیاهی داشتند، کمتر دچار تب شدند. همچنین آزمایش‌های آزمایشگاهی نشان داد برخی افزودنی‌های غذایی می‌توانند تولید فلاژلین توسط میکروب‌های روده را افزایش دهند.
در آزمایش‌های حیوانی نیز رژیم غذایی غربی پرچرب با تشدید پاسخ‌های التهابی پس از واکسیناسیون همراه بود. با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند هنوز نمی‌توان نتیجه گرفت که نوع رژیم غذایی به‌طور مستقیم شدت تب پس از واکسن را در انسان تعیین می‌کند.
کِلسی هوس، نویسنده اصلی مطالعه، می‌گوید برای اثبات رابطه علت و معلولی میان رژیم غذایی و واکنش به واکسن، به پژوهش‌های بیشتری نیاز است؛ مطالعاتی که در آن‌ها رژیم غذایی افراد تغییر کند و پیامدهای این تغییر بر میکروبیوم و پاسخ ایمنی بررسی شود.
اهمیت یافته‌ها برای سلامت سیستم ایمنی
پژوهشگران معتقدند مطالعات آینده می‌توانند مشخص کنند آیا تغییر هدفمند میکروبیوم روده قادر است شدت تب و التهاب پس از واکسیناسیون را کاهش دهد یا خیر. این یافته‌ها همچنین بر نقش میکروب‌های روده در شکل‌دهی به وضعیت ایمنی بدن تأکید می‌کنند؛ نقشی که ممکن است فراتر از واکنش به واکسن، بر پاسخ بدن به عوامل دیگر نیز اثرگذار باشد.
برای پیگیری تازه‌ترین اخبار علمی، پژوهش‌های پزشکی و یافته‌های جدید درباره سلامت و سیستم ایمنی بدن به خبرواژه مراجعه کنید.
“`
